Bóg Mąd-Mikuła


Bóg Mąd z rodu Ładów, rodu Źrzebów lub Simów – Syn Mokoszy i Łado (a także Plątwy i Przepląta), lub Sima i Mokoszy. Pan Zmącenia, Władca Zemsty, Pan Ćmicy, Opiekun Wilków lub Wilczy Pasterz, Pan Wilków. Jest panem zmącenia, wszystko czyni niejasnym i nieczytelnym, a jest także siewcą bezmyślnej zemsty – wróżdy. Jednocześnie sprowadza na umysły ludzkie takie zaćmienia i rozbudza takie żądze że są oni gotowi poświęcić wszystko co posiadają żeby zdobyć daną rzecz.

Powoduje też że bez opamiętania trwonią swój dobytek. Mąd chodzi ze swym worem i rozdaje na lewo i prawo rzeczy jako podarunki. Z tego powodu i jako pan beztroski jest przez wielu bardzo lubiany, a swoje święto ma 6 grudnia, kiedy obdarowuje każdego. Z tymi jego podarkami trzeba jednak uważać by nie przywiodły człeka do próżności i chęci trwonienia.

Mąd jest jednym z Dziewięciu Bogów Podziemia. Jako Pan Ćmicy-Ciemności, Władca Zmącenia, Pan Zaślepiający często przewodzi Ciemnym Siłom. Ćmica nie jest ciemnością widzialną, lecz mocą zła.



MĄD

Ród: Plątowie


Zajmowany krąg:
Siódmy krąg


Pochodzenie:
Z rodu Ładów, rodu Źrzebów lub Simów – Syn Mokoszy i Łado (a także Plątwy-Przepigoły i Przepląta), lub Sima i Mokoszy.


 Postacie-wcielenia (równe miana):
Mętlik-Nikuła (Mikuła), Mądrak-Zwód i Mąd-Kół


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Pan Zmącenia, Władca Zemsty, Pan Ćmicy, Opiekun Wilków lub Wilczy Pasterz.


Funkcje, zakres działania:
Jest panem zmącenia, wszystko czyni niejasnym i nieczytelnym, a jest także siewcą bezmyślnej zemsty – wróżdy. Jednocześnie sprowadza na umysły ludzkie takie zaćmienia i rozbudza takie żadze że są oni gotowi poświęcić wszystko co posiadają żeby zdobyć daną rzecz. Powoduje też że bez opamiętania trwonią swój dobytek. Mąd chodzi ze swym worem i rozdaje na lewo i prawo rzeczy jako podarunki. Z tego powodu i jako pan beztroski jest przez wielu bardzo lubiany, a swoje święto ma 6 grudnia, kiedy obdarowuje każdego. Z tymi jego podarkami trzeba jednak uważać by nie przywiodły człeka do próżności i chęci trwonienia.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy:
Posługuje się otrzymanym od Łada i Przepląta Kijem-Wijem, nazywanym też nieraz Sochą-Mądką. Kiedy był jeszcze dzieckiem wystrugał sobie Rogalkę-Kołotuchę, którą mącił wody, ale tę zabrała mu Plątwa. Posiada także Miech-Wór, w którym ukrył Kamień Kamieni.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Mątwy (Pletuny)


Żona-Rodzeństwo:


Dzieci, potomkowie:


Przynależny Miesiąc:


Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:
Impuls który może przywieść człowieka do zguby.


Patron dla:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


Co dobrego lub złego darował, zrobił ludziom:
Raczej nieprzychylny ludziom.


C.D.N.


Źródło artykułu – Czesław Białczyński


Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów –  Księga Tura i Księga Ruty 


kolovrat1


Tyny podległe Tumowi Jaruna-Jaryło

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Wiłów-Borowiłów (Kieniów): 
Borowił, Lesza-Borana, Boruta, Wilec, Rokita
2. Tyn Wodów:
Wąda-Węda, Wodo-Wełm, Śląkwa-Dżdża, Wodnik, Wodyca

Bogowie Mocy:
3. Tyn Mokoszów: 
Makosz, Mokosza, Wid-Wij, Dodola
4. Tyn Plątów:
Przepląt, Plątwa, Mąd, Licho
5. Tyn Dziewów: Kupała, Dziewanna, Krasatina, Dzildzielija


kolovrat1

Tyn Plątów


Przynależność: Twer Swąta, Trzem Białobogi, Tum Jaruny, Tyn Plątów


Członkowie rodu:
Przepląt, Plątwa, Mąd, Licho


Główność: jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania: Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Chebd (bez czarny) i Czeremcha, Kozioł, Przepiórka (przepierzyca) i Jemiołuszka, Fiołek, Rosiczka, Oset Przepłoch i Kąkol, Motyl Preperuga


Kamień: Czarna Perła


Minerał: Piasek


Rzecz: Wiklina


Maści (barwy): Szara


Czerty i rezy (liczby): Czerta 2, Liczba 2


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici): Taja E, Gramota f


Niwa (symbol): Niwa Splotu


Tyn: Czarny Dwór


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata): Mike to rodzaj obrzędowego placka, świętego pieczywa Plątów


kolovrat1


Czesław Białczyński.

Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”


kolovrat1


Mętlik-Nikuła (Mikuła) – imię dwuczłonowe. Człon pierwszy, męt, nawiązuje do pojęć mętności, matactwa, pokrętnności, drugi, tlik (tłuk), oznacza boga prującego nieci bytu, tlącego je (tlący – naruszający), nadpalającego. Człon ten podkreśla też męskość boga (tłuk – trzonek, pałka). Mętlić – plątać, a więc Mętlik to Plączący Nić Bytu i Źrzebu lub Plotący Nieć (przeplatający). Przydomek Nikuła-Mikuła wywodzi znaczenie od nyt – nic, nyt’ – niknąć, zanikać, nić, nieć. Końcówka kuławiąże się z pojęciami kołować – kręcić, kłócić – bełtać, kować – kuć.

Przydomek Mądrak-Zwód zawiera takie grupy znaczeń, jak: drak – krzyczący, drący – rozrywający, droczyć się – wszczynać waśnie, mądry, modry, zwodzący – oszukujący, zawodzący – rozczarowujący, zawodzący – płaczący, zawadzający – przeszkadzający, wodzący – prowadzący, unikający, uciekający, zwodny – wyłaniający się „z wód”, zwód – ustanawiający zasady, zwący – wzywający (zwnieć, wznieć – staropolskie wzywać, ogłaszać, brzmieć, wznąk, zwonk – dzwon), zwący –nazywający, łączący i dzielący.

Przydomek Mąd-Kół oznacza boga wykuwającego, kującego, ale także kołującego, kolącego, zakałę wszelkich poczynań. Określenie kół w znaczeniu kołek, kij, jest wskazaniem na męskie atrybuty postaci.

Miano podstawowe Mąd zawiera znaczenia odnoszące się do dwoistości owego boga, do jego mądrości z jednej strony i domącenia, mędzenia – przeszkadzania, zaciemniania, zawadzania, z drugieja. Jednocześnie miano to nawiązuje do rdzenia, który odnajdujemy w imieniu Mokoszy: mąk. A więc: mąka – ziarno (pył), męka, mokrośćb itp. Z treści mitu wynika, że Mąd okrywa drobnym pyłem złyrudzi nieci bytu wyplatane przez Dodolę albo polewa je martwą wodą z czarnego źródła, w którym sam się także lubi moczyćc. Mąd to rdzeń, z którego wywodzą się takie znaczenia, jak: smucić się, smędzić, smuga, smuta – żal,odmęt, zamęt, kołamęcić – bałamucić, męsti – mieszać, męczyć.

Mąd jest znany z zapisów od najdawniejszych czasów jako Mikoła-Mikuła. Jego imię można znaleźć już w Latopisach ruskich,jest także postacią znaną z Bylin. To postać mityczna, boska, wspólna Słowianom i Finom. Oba te ludy długi czas współżyły ze sobą i mieszały się na obszarze północno-wschodniej Europy, w okolicy Jeziora Białego, Merii, Wesi i Mordwy. U ludów fińskich bóg ten występuje pod mianem Nikolator. Od Słowian północnych i wschodnich (Burów) rozeszły się zapewne podania i kult Mąda-Nikuły. Oddawano mu cześć w całej Słowiańszczyźnie. Postać przetrwała w licznych obrzędach, obyczajach i podaniach. Na Połabiu kapłanów nazywano mikami. Mike to również rodzaj obrzędowego placka, świętego pieczywa, pierwotnie przeznaczanego konkretnemu pogańskiemu bogu, najpewniej Mikule. Jeszcze w wieku XVIII pieczonomiki, jako święte ciasta.


Mąd – Metlik jest prawzorem ruskiego Mikołaja Wilczego. Polecam niesłychanie wnikliwą rozprawę na ponad 370 stronach  na temat dwoistości postaci Świętego Mikołaja i drugiego źródła kultu tej postaci – ruskiego Mikuły-Mikołaja. Książka autorstwa Borysa Uspieńskiego „Kult świętego Mikołaja na Rusi” wydana przez KUL – jest, o czym już kiedyś pisałem, wzorcem naukowej analizy – mimo, że autor nie wyciąga do końca wszystkich nasuwających się nieodparcie wniosków na temat tejże dwoistości postaci i połączenia w jednym świętym Mikołaju ich obu. To ruski Święty Mikołaj, a nie ten z Bliskiego Wschodu był tym, który przychodzi Zimą z podarkami dobrymi albo złymi w towarzystwie Marzanny – Śnieguroczki, w najdłuższą noc. To on jest właśnie echem pogańskiego boga Mąda-Mętlika, mącącego w umysłach, wspomaganego przez boginki Męcice-Męcichy, obdarzającego ludzi przypadkowymi podarkami raz dobrymi, raz kiepskimi, raz drobnymi, a czasami olbrzymimi darami, które wyglądają na pozór dobrze a są czymś paskudnymi i fatalnym – jak na przykład wypadki losowe. Kosze Przeznaczenie to właśnie wypadek losowy, traf, zbieg okoliczności, impuls. Impuls może przywieść człowieka do zguby, fajne auto i duża kasa, czyli fura i sałata – mogą go wysłać prosto na Tamten Brzeg. Koszy – znaczy krzywy, kosa – splot okoliczności, kosa – warkocz np. dziewczęcy, kosa – symbol śmierci nagłej, kos – ptak wróżebny, kose wejrzenie (krzywe, niebezpieczne, uroczne), ale i koszać – kochać, roz-kosz (bogami tego rodzaju Kosza – trzeciego rodzaju kosza  są Dziwieniowie: Kupała i Dziewanna, Krasa i Zielija-Dzidzilela).

Kosze tknięcie to zakochanie, coś na co człowiek nie ma wpływu, co jest poza jego wolną wolą, to także ślepa żądza, pożądanie, furia, ekstaza. Te trzy Tyny (domy) Bogów Mocy zdaja się szczególnie groźne, budzą w ludziach lęk – wnoszą w ludzki porządek nieład (Plątwa jest poza wszystkim wiecznie knującą zdradę Boginią Kłótnicą, Przepląt jest Bogiem Niezgody i Panem Przypadku, Licho jest Boginią Porywającą, Wielką Złodziejką – tą która sypie kłody pod nogi. Mąd  zaś – mąci, kręci, ukrywa prawdę, zaciemnia obraz – to on sprowadza furię i daje impulsy, głupie pomysły, dyktuje pochopne kroki – daje dobry albo zły kosz (traf i prezent). Sam kosz – jest właśnie takim narzędziem, jest przetakiem – niby służy do przenoszenia lub składowania przedmiotów, ale woda przez niego przeleci, mąka się przesypie, ryba z niego wypełznie, zamyka on i przepuszcza. Perepłuć – po ukraińsku, po rusku – zatracić, zgubić, przepić, przehulać, a także perepłuć – przepłynąć, coś co było i przepadło, minęło – nie ma tego.

Dlatego nazwa Kryjowa nie pochodzi wcale od kryjówki ludzkiej lecz od miejsca świętego, dawnego Wilczego Uroczyska – Świętego Gaju Bogów Przeznaczenia: Mokoszów i Plątów, a szczególnie – jak widać Mąda-Mikuły czyli tego z którego chrześcijaństwo prawosławne zrobiło ruskiego Mikołaja – Pana Wilków, który nad Wilkami panuje (zarządza), który od wilków ochrania. Mąd Kryjący, skrywający prawdę, obdarzający tym co chce dać, czyli darem-podarkiem- paskudnym losem-koszem albo szczęśliwym-trafem. Mąd-Mętlik – Pan Ukrywający, Kryj.


Źródło artykułu 


25 myśli nt. „Bóg Mąd-Mikuła

  1. Pingback: Bóg Wodnik | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Kalendarz Słowian | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bogini Wodyca | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Dzieldzielija | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Dziewanna | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bogini Śląkwa-Dżdża | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Krasa-Krasatina | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bogini Plątwa-Przepigoła | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Wąda-Węda | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Lesza-Borana | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bóstwo Jaruna-Jaryło | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bogini Mokosza | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóstwo Licho | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Wid-Wij | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Makosz-Dodol | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bogini Dodola | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Przepląt-Perepłut | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: O Makoszu, Plątwie, Przeplącie, i Ładzie oraz ich synu Mądzie | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bogini Rodżana | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Wodo-Wełm | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bóg Dyj-Poświściel | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bóg Borowił | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bóg Lel-Lelij | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bóg Kupała-Dziwień | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bóg Wilec | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s