Bogini Sądza


Sądza jest córką Prowego, Dabogi i Dziewanny, albo Plątwy. Włada osądami ludzkimi, rozsierdzeniem i pomstą, wyrównywaniem krzywd, ale i powoduje krzywdy i krzywe wyroki. Powoduje waśnie i jest odpowiedzialna za wykonywanie kary. Często powoduje troski i zgryzoty. Pani Osądu i Sierdzy, Władczyni Przywar, Pani Waśni i Kaźni.



kolovrat1


SĄDZA

Ród: Prowowie (Czystowie)


Zajmowany krąg:
Siódmy Krąg


Pochodzenie:

Córka Prowego, Dabogi i Dziewanny, albo Plątwy


Związki:


Dzieci, potomkowie:


Postacie-wcielenia (równe miana):
Osuda, Kriwda-Tresta i Sędziwa


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Pani Osądu i Sierdzy, Władczyni Przywar, Pani Waśni i Kaźni.


Funkcje, zakres działania:
Włada osądami ludzkimi, rozsierdzeniem i pomstą, wyrównywaniem krzywd, ale i powoduje krzywdy i krzywe wyroki. Powoduje waśnie i jest odpowiedzialna za wykonywanie kary. Często powoduje troski i zgryzoty.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy:
Kij-Samobij i Osęk.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Sądzenice (Sojenice, Sjudenice, Siuda Baby, Sudenice, Sudennice)


Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


Patron dla:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


Co dobrego lub złego darowała, zrobiła ludziom:


Przynależny Miesiąc:


C.D.N.


Źródło artykułu – Czesław Białczyński

Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów –
„Księga Tura” i „Księga Ruty”

 


kolovrat1


Tyny podległe
Tumowi Rajka-Rui

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Sporów-Grubów:
Spor, Sporza-Śrecza, Wołos, Rosza, Rada-Zboża
2. Tyn Simów:
Sim, Siemia-Matka Ziemia, Skalnik, Ziemiennik, Obiła

Bogowie Mocy:
3. Tyn Prowów:
Prowe, Czstnota, Prawdziwc, Sądza
4. Tyn Bożebogów-Ubożów:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica
5. Tyn Rgłów-Rogalów: 
Rgieł, Reża, Rgiełc, Żywia-Siwa


kolovrat1TYN PROWÓW
Żywiołowie


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Białobogi, Tum Ruji, Tyn Prowów


Członkowie rodu:
Prowe, Czsnota, Prawdziwc-Prawota, Sądza


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Brzost i Brzoza Biała, Ryś, Cietrzew, Powój, Bratek, Ruta, Karabus


Kamień:
Kryształ Górski


Minerał:
Magnetyt


Rzecz:
Kwarc


Maści (barwy):
Różowa


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 1, Liczba 1


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja C, Gramota b


Niwa (symbol):
Niwa Tronu


Tyn:
Kryształowy Dwór


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Powój, Bratek, Ruta


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):
Prosiniec (pieczywo), rosół (potrawa), rostruchan-roztuchan (napój)


kolovrat1


 Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

kolovrat1


SĄDZA


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana: Sądza jest czczona przez wszych Sławian jako Osuda, KriwdaTresta i Sędziwa. Jej postać pod mianem Usuda została przechowana przez Słowian Południowych (Serbów) w wielu podaniach i baśniach. Jako Kriwda przetrwała w Setniku Południowosłowiańskim, Knidze Gołubiej, folklorze Rusi (Białorusi, Małorusi) oraz w Rosji. Miana Sądza, Sędziwa, Osuda, wiążą się z kręgiem znaczeń takich jak: sąd, sądzenie – wydawanie sądu, wyroku, sąd – pogląd, wypowiedż, sąd – kara, sędzia – wódz, członek rady Starszych, sędziwy – stary, siwy, sędło – sieć, sęk (suk) – kołek, gałąź, sęt – mówić, rzec, presenetiti –zamawiać, urzekać. Cała grupa tych nazwań wiąże się z pierwotną rolą Starszego Rodu, który był jednocześnie sędzią rozstrzygającym spory, wróżem, wraczem-znachorem odczyniającym i zaklinającym uroki, starcem radzącym i mówiącym plemieniu, jak postąpić, wyrażającym osąda. Z tym znaczeniem wiążą się również postacie Sądzenic – boginek przynoszących przy urodzeniu wierg-los w imieniu Prowów, działających zwłaszcza w zastępstwie Sądzy-Osudy. Przydomek Tresta wiąże się z pojęciem: trestkać – karać, umorzyć, troska – zgryzota, trzask –uderzenie, trzeszczeć, troszczyć się, trociny – opiłki, treść – zawartość, trzon – rdzeń, trzcina, tręść – trząść, trętwieć – drętwieć, trącić, trzeć itrzepać.

Ostatni przydomek, Kriwda, wiąże się z kręgiem znaczeń odpowiadających przydomkowi Sądza, ale poszerzających ten krąg w stronę nieprawości.Kriwda w Gołubiej Knidze i baśniach ruskich występuje jako Nieprawota – przeciwniczka Prawoty (Prawdy-Prawica). Kriw – znaczy krzywy, krzywda – skarga, wina, być komuś krzywym – być winnym, krzywaźń – nieprzyjaźń, wrogość, waśń, krzywo patrzyć –patrzeć wrogo, krzywdzićkogoś -wyrządzać mu szkodę, krzywdować sobie – żałować czegoś, wyrzekać się, krzywula (kriwula) – laska obrzędowa obwieszczająca święto i zawiadamiająca o wiecu oraz obrzędach świątynnych, kriwe – kapłan (pierwotnie tylko kapłan Sądzy-Osudy, później także innych bogów – zwłaszcza u Istów). Słowo kriwda wiąże się z innymi kręgami znaczeń wywodzonymi od krew i krowa. Jest to krąg wypływający z rdzenia chors’ (gor, kor).Także wiąże się z kręgiem krzydło-skrzydło (skrzysty, skrzydlaty, iskra) i kręgiem krzynica-krynica (źródło święte, skrzynia – pojemnik, skrętny –kręty, skrat – skrzat, skrzętny, skryty).

Miejscami szczególnej czci Sądzy były w Białochorwacji Sądz-Sądecz (dzisiejszy Stary Sącz) i Sądzymirz (dzisiejszy Sandomierz). Z Sądzą można porównywać istyjską Gabyauję, a może tajemniczą Prokorimos.


Sądza osiadająca w kominach domostw jest symbolem trwałości domowego ogniska. Sądza pochodząca z ognisk świątynnych, którą na pośladkach dziewcząt odciska się znak tajemny bóstwa, ma nie tylko moc dawania płodności, ale i siłę przywiązywania młodej kobiety do osoby – jej kochanka czy małżonka albo do dziecka. Posiadło ma moc przywiązywania do stałego miejsca.


kolovrat1


 Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”


25 myśli nt. „Bogini Sądza

  1. Pingback: Boginie uczuć i losu ludzi | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bóg Bożebóg | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bogini Uboża | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Boda | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Warza-Cica | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bóg Rgieł | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Reża | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bóg Rgiełc | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Żywia-Siwa | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bóg Pierun-Perun | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bogini Czsnota | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bogini Siemia-Matka Ziemia | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bogini Obiła | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Prawdziwc-Prawota | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Prowe | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Ziemiennik | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Sim | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bóg Wołos | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bóg Skalnik | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bogini Rada-Zboża | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bogini Rosza | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bóstwo Gaj-Ruja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bóg Makosz-Dodol | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Telawel – mitologia Słowian | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bogini Sporza-Śrecza | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s