Bogini Uboża


Uboża-Domacha córka Czarnogłowa i Białobogi. Dba o spokój domu i jego powodzenie, o dobrą weń domową i domowy dobytek. Domacha (Domasza, Domowicha), czyli Pani Domu, władczyni wszystkiego, co w nim jest. Domacha jesl Panią Domu i Władczynią Ogniska Domowego, a pomagają jej Skrzęty zwane także Skrzatami.



kolovrat1


UBOŻA

Ród: Bożowie


Zajmowany krąg:
Piąty Krąg


Pochodzenie:
Córka Czarnogłowa i Białobogi (Dzięgle-Działowie)


Związki:
Żona-siostra Bożeboga


Dzieci, potomkowie:
Boda córka Bożeboga i Uboży-Domachy.
Warza-Cica z rodu Chorsów – Córka Chorsa i Uboży-Domachy lub Swary i Bożeboga.


Postacie-wcielenia (równe miana):
Uboża-Domacha, Uboża-Gostba i Uboża-Radogódza.


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Radogościna, Radogosta, Radgoszcz, Pani Domu i Władczyni Ogniska Domowego.


Funkcje, zakres działania:
Dba o spokój domu i jego powodzenie, o dobrą weń domową i domowy dobytek.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy:
Samonapełniający się Dzban.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Skrzęty (Krzaty, Skrzaty, Skrzęta, Skrjenia, Skrytki, Skrzatki, Skrzaki, Szkraty, Szetki, Szpirki, Barstuki).


Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


Patron dla:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


Co dobrego lub złego darowała, zrobiła ludziom:


Przynależny Miesiąc:


C.D.N.


Źródło artykułu – Czesław Białczyński

Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów –
„Księga Tura” i „Księga Ruty”

 



UBOŻA-DOMACHA


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana: Przydomek Uboży Gostba nawiązuje do znaczenia gospodziny – pani, władczyni (rus. gosudara, pol. gospodza, serb. gospa), a także do gości, gościny, gościńca. Gostba znaczy po prostu gościnna, ugaszczająca i dbała. Gostbą nazywano także uroczyste posiłki połączone z ofiarą dla przodków, złożone z pokarmu gotowanego. Były one przeznaczone nie tylko dla Dziadów (duchów przodków), ale i dla bogów, przy okazji gościny – przebywania na uroczysku, w świątyni, lub podczasgoszczenia Dziadów i bogów w domu. Należy odróżnić ofiary w rodzaju gostby od obiaty połączonej z przyrzeczeniem, żertwy połączonej ze spaleniem czy innych jeszcze rodzajów ofiar. Wielkie rodziny słowiańskie budowały w ramach własnego gospodarstwa (terytorium) specjalny budynek zwany gospodą, który był przeznaczony na uroczystości, przyjmowanie gości, narady i sprawowanie religijnych obrzędów, w tym ofiar.

Domacha (Domasza, Domowicha), czyli Pani Domu, władczyni wszystkiego, co w nim jest. Słowo dom, jak już wspomniano wyżej, ma pochodzenie bardzo archaiczne i jest wspólne dla wszystkich Ariów (Indoeuropejczyków). Człon -macha ( -masza) pochodzi od mieć i oznacza posiadanie, władanie domem, lecz może też określać moszczenie,zagospodarowywanie (od moszyć, mościć, mochać – wykładać mchem). Istnieje też bliski związek znaczeniowy z mieszkać, a więc w mianie bogini zawiera się pojęcie Zamieszkująca Dom.

BOŻEBÓG-RADOGOST i UBOŻA-DOMACHA to bogowie Domu i Gospodarstwa. Ich istyjskimi odpowiednikami są Jauczybaubis – bogini Domu i Gardinis, Władca Zagrody oraz wszystkiego, co w niej jest. Miana nie zachowały się w swej pierwotnej postaci z powodu mocnego zakazu (tabu) wymawiania imienia bóstw, których przychylność była tak ważna dla gospodarstwa i domu. Przetrwały i zostały zapisane imiona wtórne, czyli przydomki będące w powszechnym użyciu, jak Bożycz (południowi Słowianie), Bożeniek, Uboż (północni Słowianie), Radogost, Bodo (Słowianie zachodni), Domacha (Słowianie południowi). Polacy przechowali również to miano, ale w formie: Ubożęta – słudzy u Boża, określającej bogunów będących pomocnikami Boża (Bożeboga).

Ubożą była pierwotnie Domacha, żona-siostra Boża. Ubożą znaczy dokładnie to samo, co Bożyna, czyli żona Boża. Imię to nie ma nic wspólnego z ubóstwem rozumianym jako bieda. Oznacza ono boginię szczególnie ubóstwianą, czyli czczoną, tę, o której względy zabiegano. Istotą miana Bożeboga jest zdwojony człon bóg (udział, dawca, bogactwo, szczęście), który omówiony został przy osobie Dażboga.

Przydomek Uboży Gostba nawiązuje do znaczenia gospodziny – pani, władczyni (rus. gosudara, poi. gospodza, serb. gospa), a także do gości, gościny, gościńca. Gostba znaczy po prostu gościnna, ugaszczająca i dbała. Gostba nazywano także uroczyste posiłki połączone z ofiarą dla przodków, złożone z pokarmu gotowanego. Były one przeznaczone nie tylko dla Dziadów (duchów przodków), ale i dla bogów, przy okazji gościny – przebywania na uroczysku, w świątyni, lub podczas goszczenia Dziadów i bogów w domu. Należy odróżnić ofiary w rodzaju gostby od obiaty połączonej z przyrzeczeniem, żertwy połączonej ze spaleniem czy innych jeszcze rodzajów ofiar. Wielkie rodziny słowiańskie budowały w ramach własnego gospodarstwa (terytorium) specjalny budynek zwany gospodą, który był przeznaczony na uroczystości, przyjmowanie gości, narady i sprawowanie religijnych obrzędów, w tym ofiar.

Domacha (Domasza, Domowicha), czyli Pani Domu, władczyni wszystkiego, co w nim jest. Słowo dom, jak już wspomniano wyżej, ma pochodzenie bardzo archaiczne i jest wspólne dla wszystkich Ariów (Indoeuropej-czyków). Człon -macha (-masza) pochodzi od mieć i oznacza posiadanie, władanie domem, lecz może też określać moszczenie, zagospodarowywanie (od moszyć, mościć, mochać – wykładać mchem). Istnieje też bliski związek znaczeniowy z mieszkać, a więc w mianie bogini zawiera się pojęcie Zamieszkująca Dom.


kolovrat1


Tyny podległe
Tumowi Rajka-Rui

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Sporów-Grubów:
Spor, Sporza-Śrecza, Wołos, Rosza, Rada-Zboża
2. Tyn Simów:
Sim, Siemia-Matka Ziemia, Skalnik, Ziemiennik, Obiła

Bogowie Mocy:
3. Tyn Prowów:
Prowe, Czstnota, Prawdziwc, Sądza
4. Tyn Bożebogów-Ubożów:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica
5. Tyn Rgłów-Rogalów: 
Rgieł, Reża, Rgiełc, Żywia-Siwa


kolovrat1

TYN BOŻEBOGÓW (Ubożów)
Żywiołowie


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Rajka-Rui, Tyn Bożów


Członkowie rodu:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Leszczyna i Dzikie Wino, Wąż i Świnia, Szpak i Jeżyk, Winorośl i Biedrzeniec, Barwinek i Bodziszek oraz Muchomor Czerwony, Dzięgiel i Zimowit, Bożą Krówkę i Muchę.


Kamień:
Akwamaryn i Beryl


Minerał:
Oleje (olej skalny)


Rzecz:
Kasza i Pierze


Maści (barwy):
Ciemnobrązowa (Brunatna)


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 4, Liczba 13


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja U, Gramota z


Niwa (symbol):
Niwa Domu


Tyn:
Dwór Kamienny


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Dzięgiel, Barwinek


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):
Gostba – ugoszczenie dla Bogów z pokarmu gotowanego np. kaszy, jest szczególnie przeznaczone Bożom-Radogostom



kolovrat1


 Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”


27 myśli nt. „Bogini Uboża

  1. Pingback: Bóg Bożebóg | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bogini Boda | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bóg Rgieł | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Reża | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bóg Rgiełc | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bogini Warza-Cica | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Żywia-Siwa | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bogini Czsnota | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Sądza | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Siemia-Matka Ziemia | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bogini Obiła | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Prawdziwc-Prawota | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóg Prowe | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Ziemiennik | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Sim | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Wołos | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Skalnik | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bogini Rada-Zboża | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bogini Rosza | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Weles | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bogini Osidła | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bogini Nyja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bóstwo Gaj-Ruja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bóg Czarnogłów | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bogini Białoboga | Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bogini Sporza-Śrecza | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s