Bogini Denga


Córka Swaroga, Swary i Dabogi. Pani Maści, Władczyni Barw Świata. Maluje ziemię i każdą rzecz na niej a także we wszym świecie na różne kolory. Wspomaga Płona i jego Płanetniki oraz Śląkwę i Perperunę w tuczeniu chmur (tucz) wodą, którą wypija z rzek i jezior.



kolovrat1

DENGA

Bógini Żywiołów

Ród: Warów (Żgwiów)


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jesze-Yessa, Tyn Warów.


Zajmowany krąg:
Szósty Krąg

Pochodzenie:
Córka Swaroga, Swary i Dabogi


Rodzeństwo:
Siostra Watra z Rodu Simów – córka Swary i Sima albo Swaroga i Siemi.


 Dzieci:
Powiła z Lelijem-Smętem Siedem Ślepych (Ciemnych) Barw.


Postacie-wcielenia (równe miana):
Tucza, Duga, Wąsa-Wstęga


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Węża, Tęga, Tęcza, Wiedernicą, Długa, Daugawa, Wąsa, Tuga, Raduga, Ratęga, Wielka Wężyca Światła Świata, Tuka, Tuła – Pani Maści, Władczyni Barw Świata.


Funkcja (zakres działania):
Maluje ziemię i każdą rzecz na niej a także we wszym świecie na różne kolory. Wspomaga Płona i jego Płanetniki oraz Śląkwę i Perperunę w tuczeniu chmur (tucz) wodą, którą wypija z rzek i jezior.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy – ubiór:
Siedmiobarwne Skuducze – instrument malujący nie tylko dźwiękiem, ale i barwą. Jest on zwany przez Południowych Słowian również Multanami.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie, bogunki):
Świetliki (Kwiat Paproci)


Istoty towarzyszące, ich przejawy:


Romanse:
Denga potajemnie kocha się w Płonie.
Denga była narzeczoną Perunica, ale na dzień przed weselem porwał ją z niebiosów do Nawi Weles.
Zakochała się w Leliju, a potem zaszła w ciążę.


Wrogowie:


Przyjaźnie:
Jest najbliższą przyjaciółką wiecznie płaczącej Śląkwy-Dżdży.


 Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


  Patron dla:


Wygląd:


Współczesny atrybut:


 Co dobrego lub złego darował, zrobił ludziom:


Przynależny Miesiąc:


kolovrat1


Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

kolovrat1

Tyny podległe
Tumowi Jesze-Yessa

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Runów
Perun, Perperuna, Perunic, Turupid-Ciosno, Łysk-Ysk-Porenut
2. Tyn Warów (Żgwiów)
Swaróg, Swara, Swarożyc, Denga, Watra

Bogowie Mocy:
3. Tyn Ładów:
Łado, Łada, Ładziw-Diw, Gogołada
4. Tyn Chorsów:
Chors, Chorsina, Chorsawa, Chorsiniec (Księżyc)
5. Tyn Rodów:
Rod, Rodżana, Rada-Rodzica, Rudź


Tym Warów
Żywiołowie


 Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jeszy, Tyn Warów


Członkowie rodu:
Swaróg, Swara, Swarożyc, Denga, Watra


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Jawor i Świerk, Baran, Myszołów, Janowiec, Krokus i Żółcidło, Jaskier i Konwalia, Ogniczek i Oleica Pstra.


Kamień:
Czerwony Diament i Rubin


Minerał:
Krzemień


Rzecz:
Szkło i Ognisko


Maści (barwy):
Ognista Czerwień


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 3, Liczba 12


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja F, Gramota ż


Niwa (symbol):
Niwa Ognia


Tyn:
Ognistym Dwór


Miesiąc:
Grudzień


Wieńce i ofiary:
Jaskier i Konwalia.


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):
Ser, twaróg.


kolovrat1


DENGA


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana: Dengę (Dęgę) nazywają Tuczą, Dugą albo Wąsą-Wstęgą. W tym ostatnim imieniu brzmi człon -tęga identyczny z przydomkiem Tuga (Tucza, Tuka), czyli tęga, tłusta. Tęga, znaczy również „będąca w ciąży”, ciężarna (gdy bogini nosiła potomstwo Lela miała wyjątkowo wielki brzuch). W kręgu określeń wywodzących się od pojęcia tuczy są takie wyrazy, jak: tłoka – wspomaganie, praca wspólna, tłocza – tłoczenie, pompowanie (Denga wtłacza w siebie wody jezior i wznosi je w chmury). Stąd w niektórych okolicach lud z czasem przeniósł imię bogini na chmury deszczowe, burzowe i gradowe, nazywając je tuczarni.

Tęga znaczy również ciążąca ku czemuś, komuś, tęskniąca, spazmująca, ciągnąca się, ciężka. Także określenie Tuła (znane w niektórych okolicach) oznacza Tęczę – boginię chodzącą po niebie, przemieszczającą się, zmieniającą miejsce. Określenie to jednocześnie podkreśla żeńskie cechy jej płci, tuł bowiem to kołczan (pojemnik na strzały). Zwraca uwagę nawiązanie do wyrazów: teszny – tęskny, nudny, ciszny – cichy, milczący, smutny, które to słowa wywodzą się ze wspólnego rozdwajającego się pnia w równoległe znaczenie – teszit sa – cieszyć się. Główne miano bogini nawiązuje do prastarego rdzenia deg, gdzie także teł – tło, tlić – żarzyć się, pochodzącego z czasów Wspólnoty Ludów, a oznaczającego ogień, jasność, jaskrawość.


„Wieszczki Wądy z Mogiły twierdzą, że Denga potajemnie kocha się w Płonie i że jest najbliższą przyjaciółką wiecznie płaczącej Śląkwy-Dżdży. Śląkwa wciąż chodzi za Perperuna i molestuje ją o swoje suknie, ale tamta w ogóle jej nie słucha.”


„Przy Trzecim Ognisku skupili się: Perunic i Porenut-Ysk z rodu Peruna, Swarożyc, Denga i Watra-Wierta z rodu Swarogowego, Łada-Łagoda i Gogółada-Chichola (Władyca) z rodu Łada oraz Daboga-Daba i Stryja. Umyślono tutaj Poczwarę (Sołowieja, Oczara) z materii ognistej, takiej samej, jak tarcza Swarożycowa. Poczwarę-Sołowieja postanowiono posłać do bitwy o Ziemię.”


„Gdy Denga wykradła Krasatinie jej barwy-maści. Krasatina władała wcześniej wszystkimi barwami świata. Denga wyzwała ją na pojedynek i przekupiła Podagżyka, który miał przechować pudło z maściami do końca zawodów. Denga schowała wykradzione maście na dworze Swarożyca-Słońca, a Krasatina z zemsty powlekła całą Ziemię i Niebo krwistą czerwienią, jedyną barwą, jaka jej pozostała. Swarożyc ubłagał ją, by nie karała wszego stworzenia za czyny niedobrej Dengi. Krasatina zrezygnowała z maści, zebrała całą czerwień i tym sposobem zwróciła światu światło czyniąc go na powrót jasnym.”


„Denga i Swarożyc wyswatali swoją siostrę Watrę Bożycowi i z przyzwoleniem Swaroga oraz Swary wydali ją za niego.”


„Po spotkaniu z Dabogą Swaróg tak się w bogini rozkochał, że nawet nie chciał spojrzeć na swoją żonę-siostrę Swarę. Swara bardzo z tego powodu cierpiała. Była przekonana, że mogłaby mu dać jeszcze jedno dziecko i że byłoby ono wspanialsze niż te, które miał dotychczas. Tymczasem Swarog stale chadzał za Dabą i się jej naprzykrzał. Daba dosyć go już miała, a poza tym żal jej było Swary, więc razem umyśliły podstęp. Dabogą zgodziła się któregoś kolejnego razu, kiedy Swarog uderzył do niej z zalotami, na wspólne spędzenie nocy; dzień miała bowiem zawsze zajęty rozlicznymi robotami. Swarog się zgodził, lecz wybrał noc księżycową, kiedy Chorsiniec wędrował przez Niebo, bo chciał ją przy tym widzieć. Dabogą użyczyła więc Swarze swoich kształtów (niektórzy prawią, że ciała). Swarog był przekonany, że jest z Dabogą podczas kiedy kochał się ze Swarą. Czar działał jednak tylko przez noc. Oboje przeżyli tak wielką rozkosz, że zasnęli niebacznie i tak zastał ich dzień. Wtedy Swarog spostrzegł swoją omyłkę i cały podstęp się wydał. Był okrutnie zły na obie boginie, ale Swara została zapłodniona. Na Lęgowisku powiła Dengę, przepiękną świetlistą córkę, delikatną niczym sama Dabogą. Swarog zobaczywszy młodą boginię tak wielkiej piękności wybaczył podstęp Swarze, a Denga stała się jego najulubieńszym dzieckiem.

Na początku Denga nie władała maściami, ale podczas Wojny o Krąg wykradła je podstępnie Krasatinie i od tego czasu to ona jest ich panią – Panią Maści, Władczynią Barw Świata. Jej narzędziem są Siedmiobarwne Skuducze, przybór malujący nie tylko dźwiękiem, ale i barwą. Barwy jej Skuduczy malują całą Ziemię. Południowi Słowianie nazywają skuducze multanami. Bogini posiada poza tym siedmiobarwny długi Płaszcz-Wstęgę. Maści owego Płaszcza-Wstęgi odbijają się we wszystkich wodach Ziemi i na Niebie. Denga lubi się pokazywać w towarzystwie Swarożyca i Śląkwy. Szczególnie upodobała sobie Śląkwę, którą uważa za bardzo pokrzywdzoną. W pojedynku z Krasatiną Denga straciła swoje powabne kształty, stała się gruba i wężociała. Tylko w wielkie święta i zbory bogów, na Równi u Ognia Grumadnego, przybiera znowu swoją zgrabną młodzieńczą postać. Dengę nazywają Tuczą, Dugą albo Węsą-Wstęgą. Pomocnikami Dengi są bogunowie Świetliki. Sama bogini lubi przybierać postać olbrzymiej wężycy i pić wodę z jezior Ziemi. Stąd bierze się jeden z jej przydomków, Węsa.

Denga była narzeczoną Perunica, ale na dzień przed weselem porwał ją z niebiosów do Nawi Weles, kradnąc jednocześnie skrzyste niebieskie bydło z welańskich łąk. Wszyscy Runowie rzucili się w pogoń za złodziejem, który umyślił zapełnić Nawie boskim bydłem, a z Dengi uczynić żonę dla Lelija-Smęta. Runowie razem z Wiłami i Ładem dopadli Welesa u progu Nawi Piekło. Część zwierząt miała połamane i powyrywane skrzydła. Te Wiłowie zabrali na Ziemię, gdzie na zawsze zostały. Resztę odbito, pokonawszy Welesa i Welesożary. Łado zwyciężył Welesa w pojedynku, ale nie uczynił mu krzywdy.

Denga ukryła się w głębi Nawi, gdzie spędzała czas z Lelem. Wkrótce zakochała się w Leliju, a potem zaszła w ciążę. Jej brzuch urósł okrutnie. Wydawało się, że będzie pierwszą i jedyną z Młodych Bogiń, która powije potomstwo Młodemu Bogu, a do tego, że będzie to wyjątkowo liczna gromada okazałych dziedziców. Któregoś razu niepomna przestróg Welesa wyszła na Niebo, by się spotkać, jak to zwykle dawniej czyniła, z Pogodą-Wiodrą i Śląkwą-Dżdżą. Wtedy dopadł ją Perunic i straszliwie pobił. Przez te cięgi Denga poroniła niedojrzały płód i na świat przyszło siedem córek – Siedem Ślepych (Ciemnych) Barw. Denga nie została w Podziemiach, ale od tamtej pory często bywa u Lelija i swych mieszkających w Nawiach ślepych córek. Zstępuje do nich z niebiosów po swym siedmiobarwnym płaszczu. Siedem cór Dengi bywa także często w gościnie u Wodo-Wełma, w jego pałacu na dnie mórz.

Denga związała się później z Płonem, którego mocno wspomaga w jego obowiązkach tłoczenia wód w chmury. Z nim miała siedem innych córek – Siedem Wstęg Światła. Z tego powodu mówi się na Równi, że wcale przez Perunica nie poroniła boskiego potomstwa, a jej córki z Lelem (tak samo wężowe jak te spłodzone z Płonem) miały się narodzić dokładnie takie, jakie są.

Podobno, aby ułagodzić rozeźlonego Perunica, Swarog wspólnie z Dażbogiem i Bożycem uradzili w tajemnicy, by mu oddać zamiast Dengi Zorzę. W końcu i Zorza uciekła od niego, a on został z Rudzią. Podobno miał też jakowąś miłostkę z Watrą.”


kolovrat1

Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

29 myśli nt. „Bogini Denga

  1. Pingback: Bogini Watra | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bóg Swarożyc | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bóg Porenut | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bóg Łado | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Łada | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bóg Ładziw | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Gogołada | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bóg Chors | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Chorsina | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bóg Chorsiniec | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bogini Chorsawa | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Swaróg | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóg Turupit-Ciosno | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Pierun-Perun | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bogini Perperuna | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Perunic | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bogini Swara | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bóg-Bogini Jesza-Jessa | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bóg Rod | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bogini Rodżana | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bogini Rada Rodzica | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bogini Rudź | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bóg Podag | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: O Wielkim Dzbanie Zerywanów – mitologia słowian | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bogini Pogoda | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bogini Zorza | Wiara Przyrodzona

  27. Pingback: Bóg Bożyc-Bodnyjak | Wiara Przyrodzona

  28. Pingback: Bóg Weles | Wiara Przyrodzona

  29. Pingback: Bogini Krasa-Krasatina | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s