Bogini Gogołada

I


Córka Łady-Łagody i Chorsa – z Rodu Ksnów. Opiekunka wiedzy, przede wszystkim zaś wszelakiego górnictwa i kowalstwa oraz przeróbki metali. Pani Miana (Nazwania), Pani Mowy, Władczyni Wiedzy, Władczyni Władców i Pani Rzemiosła – zwłaszcza Opiekunka Kowali i Górników. Durga, Pani Wojennego Rzemiosła i Kunsztu Walki. Bogini o czterech rękach.

Kiedy Gogołada czesze czyjeś włosy swoim Grzebieniem, odkrywa myśli owej osoby albo sprawia, że wiedza o sprawach świata sama spływa do jej głowy. Gogołada jest boginią wesołą i trzpiotowatą. Lubi łowić ryby, co daje jej wytchnienie w licznych pracach. Słynie z tego, że wielu bogom zrobiła głupie kawały. Niektórzy z nich uważają ją za równie lekkomyślną jak Krasatina.



kolovrat1

GOGOŁADA

Bógini Małych Mogtów (Bogów Mocy)

Ród: Ładowie


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jesze-Yassa, Tyn Ładów.


Zajmowany krąg:
Siódmy Krąg

Pochodzenie:
Córka Łady-Łagody i Chorsa – z Rodu Ksnów.


Związki:


 Dzieci-Potomkowie:

Gogołada pod postacią białej łabędzicy pozwoliła się posiąść zwykłym śmiertelnikom. Dwukrotnie wydała na świat córki. Pierwsza z nich, Gółka Zazula, uwiodła swoją pięknością wielu bogów i została zamieniona w Kukułkę. Druga, Łybiedź, była siostrą wytędzów Szczeka i Choriwa. Wszyscy oni byli przyrodnim rodzeństwem jednego z Siedmiu Kruków – Kija, założyciela wielu grodów, w tym Kijowa nad Danaprem-Dnieprzem i naddunajskiego Kijowca. Olbrzymi Golemowie byli jej dziećmi zrodzonymi z orgii bogini z Chochołdami-Kowalisami. Od jednego z Golemów wywiedli się Goliadziowie, lud istyjski, wymarły na skutek stosowania niewłaściwych praktyk i ofiar.


Postacie-wcielenia (równe miana):
Gogola-Gogóła, Chichołda-Chichoła-Chochołda, Władyca-Chołda (Holda-Prechta), Chasona (Chasoń).


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Pani Miana (Nazwania), Pani Mowy, Władczyni Wiedzy, Władczyni Władców i Pani Rzemiosła – zwłaszcza Opiekunka Kowali i Górników. Durga, Pani Wojennego Rzemiosła i Kunsztu Walki.


Funkcja (zakres działania):
Opiekunka wiedzy, przede wszystkim zaś wszelakiego górnictwa i kowalstwa oraz przeróbki metali.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy – ubiór – wygląd:
Posługuje się czterema narzędziami, które dzierży w swoich czterech rękach. Są to Grzebień, Cęgi, Młotek (Oskardzik) i Hak. Młotek i Cęgi służą jej do uprawiania tajemnego rzemiosła i sprawowania władzy. Hak jest używany przez Gogoładę do wyciągania z Ciemnej Czeluści imion, nazwań i mian rzeczy.
Niektórzy prawią, że Gogołada tak się zwie, bo jest boginią gołą, to znaczy bezwłosą, zamiast włosów noszącą na głowie chochoł ze słomy i uplecione słomiane warkocze. Inni jednak uważają, że jej miano podkreśla gładkość, piękność lica i ciała. Jeszcze znów inni, że śliskość, wykrętność, z którą potrafi człeka podejść i ze wszystkiego (łącznie z życiem) ogolić, a prawdy nie powiedzieć.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Chochołdy (Chochoły, Chichoły, Chichółyki, Chichóły, Chocholiki, Chochołyki, Chochóły, Gogółki, Gogoładki, Gogołdy, Gżegżołdy, Gżegżułki, Kuźniki, Kowalisy).


Istoty towarzyszące, ich przejawy:


Romanse:
Jest kochanką Dziwienia, który często chadza po polach w jej towarzystwie.


Wrogowie:


Przyjaźnie:


 Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


  Patron dla:


Wygląd:


Jaka jest:
Gogołada jest boginią wesołą i trzpiotowatą.


Współczesny atrybut:


 Co dobrego lub złego darował, zrobił ludziom:


Przynależny Miesiąc:


kolovrat1


Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”


kolovrat1

Tyny podległe
Tumowi Jesze-Yessa

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Runów
Perun, Perperuna, Perunic, Turupid-Ciosno, Łysk-Ysk-Porenut
2. Tyn Warów (Żgwiów)
Swaróg, Swara, Swarożyc, Denga, Watra

Bogowie Mocy:
3. Tyn Ładów:
Łado, Łada, Ładziw-Diw, Gogołada
4. Tyn Chorsów:
Chors, Chorsina, Chorsawa, Chorsiniec (Księżyc)
5. Tyn Rodów:
Rod, Rodżana, Rada-Rodzica, Rudź


Tyn Ładów
Mogtowie


 Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jeszy, Tyn Ładów.


Członkowie rodu:
Łado, Łada, Ładziw-Diw, Gogołada


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Jesion i Cis, Jeleń i Łania, Kuna, Łabądź i Kukułka, Wilcze Łyko, Jemioła i Dziewięćsił, Werbena i Dzięgiel, Liszkarz Tęcznik.


Kamień:
Topaz


Minerał:
Żelazo


Rzecz:
Drewno i Metal


Maści (barwy):
Głęboka Zieleń


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 2, Liczba 11


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja Ł, Gramota w


Niwa (symbol):
Niwa Trzykąta


Tyn:
Potrójny Żelazny Tyn-Dwór


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Werbena i Dzięgiel.


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):


kolovrat1


GOGOŁADA


Znaczenie mian i imion oraz przydomków i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana: Gogołada zwana bywa Gogolą-Gogółą, Chichołdą-Chichołą lub Władycą-Chołdą. Jej główne miano składa się z dwu członów z których pierwszy odnosi się do ojca Chorsa, a drugi do matki. Łady-Łagody. Człon gogo jest zdwojeniem podkreślającym boskość, podobnie jak to ma miejsce w imieniu Dodoli. Radorady czy Perperuny. W przydomkach widać wymianę zgłosek (częstą w językach słowiańskich) ch=g=ż i ch=h=k. W imieniu tym brzmi słowo gola, które oznacza nagą przestrzeń, okolicę pustynną, gol (rus.) – puste pole, hala (pol.) – łąka, góleli – nagi pień drzewa, goleń – twarde, nieosłonięte miejsce, kolano. Jednocześnie zdwojony rdzeń goł oznacza mowę (galić – mówić), a głogoł –pismo, skąd starosłowiańskie głagolica – alfabet. Tym samym miano owo nawiązuje również do roli Gogołady jako dawczyni mądrości, bogini bezlitosnej dla głupców, zabijającej ich swoimi zagadkami. W języku bułgarskim zachowało się do dziś określenie głupca – gógo. Do tego samego rdzenia nawiązują polskie wyrazy: głupiec, ogłupiać. Inne odniesienia znaczeniowe to: ogolić, ogołocić (ochołdzić), bo wszystko można stracić nie odpowiadając na pytanie Gogóły. Rdzeń gół (guł, goł) nawiązuje również do głębi (gołubia), ukrytej mądrości, istoty rzeczy (głąb – rdzeń, jądro), tajemnicy wiedzy (której Gogóła strzeże i którą włada).


„Chors jest najpłodniejszym spośród wszystkich bogów. Z jego lędźwi narodziło się najwięcej boskich potomków. Na nieszczęście wielu z nich, zwłaszcza tych zrodzonych z jego żony-siostry Chorsiny, zostało pożartych przez potwory lub zaginęło. Dlatego Chors, wielce bolejący nad olbrzymią stratą, jakiej doznał, zapragnął ponownie się pomnożyć. Wielkie były nadzieje tego boga związane z córkami i synami. Niektóre z nich się spełniły. Za najbardziej spełnioną ze wszystkich uznać należy jego córę Gogoładę, spłodzoną z Ładą-Łagodą. Chors, mimo śmierci prawie setki Chorsińców i Chorsaw, i tak ma najliczniejsze potomstwo ze wszystkich Welów – siedmioro dzieci, jeśli wliczyć Podażgwika, którego ojcostwo wielu kapłanów mu przypisuje. Tajemnica i Wiara, którymi włada, zapuszcza (jak widać) korzenie we wszych rzeczach. Pozostałe dzieci Chorsa też są bardzo udane, a cały liczny ród spotyka się często na osobnych zborach księżycowych na Niwie Ksnów.”


„Wąda była bardzo zła na Sporów, ponieważ, po pierwsze, Wodo-Wełm zdradził ją ze Śreczą i ta powiła w następstwie zdrady Roszę, po drugie zaś Spór razem z Wełmem spłodzili Obiłę, córkę Siemi. Kiedy któregoś dnia Spór łowił ryby na welańskich Płytkowodziach, podrzuciła mu do sieci wyjątkowo okazałego okonia. Spór chciał spożyć rybę na wieczerzę. Bóg ten jest znany z zachłanności. Połykał okonia łapczywie, wielkimi kęsami. Bardzo oścista ryba utkwiła mu w przełyku. Po trzech dniach męczarni, gdy rybi szkielet nie chciał się ruszyć ani w jedną, ani w drugą stronę, Śrecza posłała po Gogoładę. Ta usunęła ości z przełyku Spora swoimi cęgami, wyjmując pracowicie po jednej kosteczce przez cały dzień. Uwolniony Spór z wdzięczności zrobił dla niej dwustronny grzebień, jako żywo przypominający szkielet ryby. Grzebień ten został wykonany z będącego w posiadaniu Makoszy czarnego kamienia, tego samego, z którego wykute są ich Kamienne Księgi. Dlatego kiedy Gogołada czesze czyjeś włosy swoim Grzebieniem, odkrywa myśli owej osoby albo sprawia, że wiedza o sprawach świata sama spływa do jej głowy.

Gogołada jest boginią wesołą i trzpiotowatą. Jest kochanką Dziwienia, który często chadza po polach w jej towarzystwie. Lubi łowić ryby, co daje jej wytchnienie w licznych pracach. Słynie z tego, że wielu bogom zrobiła głupie kawały. Niektórzy z nich uważają ją za równie lekkomyślną jak Krasatina. Gogołada pod postacią białej łabędzicy pozwoliła się posiąść zwykłym śmiertelnikom. Dwukrotnie wydała na świat córki. Pierwsza z nich, Gółka Zazula, uwiodła swoją pięknością wielu bogów i została zamieniona w Kukułkę. Druga, Łybiedź, była siostrą wytędzów Szczeka i Choriwa. Wszyscy oni byli przyrodnim rodzeństwem jednego z Siedmiu Kruków – Kija, założyciela wielu grodów, w tym Kijowa nad Danaprem-Dnieprzem i naddunajskiego Kijowca. Olbrzymi Golemowie byli jej dziećmi zrodzonymi z orgii bogini z Chochołdami-Kowalisami. Od jednego z Golemów wywiedli się Goliadziowie, lud istyjski, wymarły na skutek stosowania niewłaściwych praktyk i ofiar.

Gogołada jest także opiekunką młodych dziewcząt w czasie całego roku po przejściu przez nie obrzędu Siuda Baby. W tajemnym święcie, do którego nie dopuszcza się mężczyzn ani nawet starszych kobiet, dziewczęta świeżo pasowane na kobiety zakopują lalkę-kukłę, zwaną Kukułką i wiążą się na okres roku więzami kumostwa.

Na Gogoładzie wyczerpał się plan Ładów, bowiem ani Ładowi nie udało się uwieść nieprzystępnej Marzanny, ani Ładzie-Łagodzie nie udało się przypodobać zimnemu Morowi. Oboje ich ubiegł Chors, który przedsiębiorąc tajemne środki, zdobył serce Marzanny i tym samym wkradł się do tynu Morowego.”


„Niektórzy prawią, że Gogołada tak się zwie, bo jest boginią gołą, to znaczy bezwłosą, zamiast włosów noszącą na głowie chochoł ze słomy i uplecione słomiane warkocze. Inni jednak uważają, że jej miano podkreśla gładkość, piękność lica i ciała. Jeszcze znów inni, że śliskość, wykrętność, z którą potrafi człeka podejść i ze wszystkiego (łącznie z życiem) ogolić, a prawdy nie powiedzieć. Stąd w przydomku Chołda (Chołoda, Chołota, Chichołda) końcówka -Idą, oznaczająca złudzenie, zwodzenie, oszukiwanie. Stąd ma także pochodzić serbo-chorwackie znaczenie słowa guliti – obdzierać ze skóry lub kory, ogołacać (poi. golota, holota). Przydomki Chichoła i Chichołda potwierdzają zarówno jej chochole, słomiane, płowe włosy, jak i żartobliwość, śmiechliwość (chichotliwość), którą zwodzi swoje ofiary. W istocie nie jest wcale wesoła, lecz groźna, gwałtowna (słoweńskie: hohotaty – gotować się, burzyć) i mściwa. Stąd takie znaczenia z nią związane jak małoruskie hułyty, ohulyty – okpić kogoś, staropolskie oguły – dwuznaczny, zdradliwy, fałszywy, ogólny – okrągły, gładki, niejasny (nieprecyzyjny – ogólnikowy). Jest Gogóła boginią, z którą musi mieć do czynienia każdy, kto wstępuje do gromady kowali, górników lub innego rzemiosła, a chce być w nim mistrzem, zgłębić największe tajniki. Tylko ona udziela najwyższych tajemnic i ona, najczęściej kpinami i śmiechem, zbywa tych, którzy są za głupi, by być mistrzami. By ją przebłagać, należało złożyć obiatę – chold (hołd) i żertwę-ofiarę – chołodziec (kołodziec). Gogołada często łudzi człeka i zwodzi, udziela mylnej wiedzy, stąd człon Idą w jej mianie. Często też usypia czuwających chocholim tanem. Tan chocholi jest obrzędowym tańcem w kole, odbywającym się w bardzo powolnym rytmie, chodzonym (roś. gulat’ – chodzić, krążyć), i wprowadzającym w stan półśpiączki-półjawy. Na Ziemicach Załab-skich, które Słowianie utracili w VI-XI wieku na rzecz germańskich Sasów i Turyngów, a także Bawarów, bogini ta była czczona jako Hołda-Holda albo Pani Holle. Germanie oddawali jej cześć przejąwszy od Słowian mity związane z jej postaciąd. Od tej bogini bierze początek imię żeńskie Hala, Halina (Galina, Kalina). U Istów odpowiada jej bóg Pagirnejs.”


kolovrat1

Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

26 myśli nt. „Bogini Gogołada

  1. Pingback: Bóg Chors | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bogini Watra | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bogini Łada | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Chorsawa | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Chorsina | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bóg Swarożyc | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bóg Łado | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bóg Ładziw | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bóg Chorsiniec | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bóg Swaróg | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bóg Porenut | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Turupit-Ciosno | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bogini Denga | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Pierun-Perun | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bogini Perperuna | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Perunic | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bogini Swara | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bóg-Bogini Jesza-Jessa | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bóg Rod | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bogini Rodżana | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bogini Rada Rodzica | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bogini Rudź | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: O Bogach według Burów-Czarnosiermiężnych – mitologia słowian | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Telawel – mitologia Słowian | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bóg Mor | Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Inne podanie o Mazie-Mazji i Lądzie – mitologia słowian | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s