Bóg Rod

Syn Białobogi i Czarnogłowa. Opiekuje się słowem, a więc mową i zapisem słów. Czuwa nad dobrem plemienia i zadrug, które je tworzą. Ustanawia prawa rodów. Rod to bóg poczynający, dający żywot. Drugi przydomek Roda, Naród, dotyczy funkcji ogólniejszej – bóstwa ponadplemiennego, królewskiego, obejmującego swym panowaniem wszystkich podlegających zwierzchności władcy. Początkowo piecza ta obejmowała zadrugę, później pag czy pogost (okręg), potem plemię, wreszcie związek plemion i całą ojczyznę (rodinę, naród).

Rod posiada Złote Koło Czteroszprychowe i Złolą Trąbitę, a Rodżana Złote Tarło, Złole Gęśle, Złole Jajo i Złotą Pachalicę (Wachlarz). Rod nosi tyluły Pana Plemienia, Władcy Rodów i Zadrug (czyli Narodu) oraz Pana Słowa. Wspomagają go bogunowie Rodki-Rodżańce.



kolovrat1


ROD


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana:

ROD i RODŻANA to bóstwa o bardzo archaicznych mianach, które przetrwały wśród wschodnich i południowych Słowian. Miano Rod jest jednoczłonowe. Rod to bóg poczynający, dający żywot. Od rdzenia rod biorą się istotne znaczenia, takie jak: rodzić, narodzenie, rodzic, rodzina, rodiczka (krewna), rodowity, ród, rodak, rudy (czerwony, ognisty, rodzony), turodzic (tutaj narodzony, tuziemiec), rodzicowie – plemiennicy (współplemieńcy), naród (nad-ród), rodzaj (ród, pokolenie, potomstwo), urodzaj – plenność, rośnięcie, owocowanie, ród – szczęście, powodzenie, ród – przyrost. W cerkiewnym słowiańskim zachowały się liczne znaczenia związane z pojęciem rod – szczęście i dawca szczęścia: radiet’ – dbać, radit’ – raczyć, rodżić – chcieć, rad – trud, raditi – pracować. W Polsce zachował się strzęp starych uroczystości ku czci Roda w zniekształconej formie zwanej Rodusiami.

Istyjskimi odpowiednikami boskimi tej pary są Natrimp – bóg Płodności i Łauma.

Rod nosi przydomki Rod-Narod, Rod-Kolada (Kułada) i Rod-Ród. Dwa z tych przydomków już omówiliśmy. Przydomek Ród odpowiada jego funkcji Opiekuna Rodu – jednostki w dawnej społeczności większej niż Rodzina, lecz mniejszej niż Zadruga. Słowem ród określano właściwie i zadrugę. Drugi przydomek, Narod,dotyczy funkcji ogólniejszej – bóstwa ponadplemiennego, królewskiego, obejmującego swym panowaniem wszystkich podlegających zwierzchności władcy. Początkowo piecza ta obejmowała zadrugę, później pag czy pogost (okręg), potem plemię, wreszcie związek plemion i całą ojczyznę (rodinę, naród).

Przydomek Kolada-Kułada oznacza, że Rod działa ku ładowi, porządkująco, jest blisko związany z Ładem –bogiem Porządku Rzeczy. Człon kol (kuł) ma dodatkowo dwa znaczenia. Pierwsze: kolić – kłuć, bóść kołem(kolcem), czyli kołkiem, co również podkreśla męskość i waleczność bóstwa. Drugie wiąże się z kołem –owalem, okręgiem, obręczą, podobnie jak w wypadku trzeciego przydomka boga Łada-Kołata, i nawiązuje bezpośrednio do mitu, do pojęcia Kręgu – Koła Bogów i koła jako tańca oddającego cześć bogom, stanowiącego część obchodów i obrzędów świątecznych.

Kolada jest to ten, który uderza Welesa kołem od Niebiańskiego Wozu, podczas gdy Rodżana, siedząca na wozie, ukrywa w fałdach swych sukien świeżo narodzone Niebiańskie Młode (bodre) Światło. Umożliwia on ucieczkę i ocalenie Światła, co pozwala zamknąć cykl słoneczny i wegetacyjny w kolejnym kole. Dzięki temu czynowi życie Roda (lub według innych wersji Łada, lub ich obu, według trzeciej grupy podań) może nadal trwać i Wielkie Łowy Zimowe (20-26 grudnia) kończą się każdego roku niepowodzeniem Sił Ciemności, bogów Zaświatów. Pasterze Bożej Krówki, Bożebóg-Bodo i Boda, mogą przejąć swe role opiekunów czuwających nad jej wzrostem i przemianą w potężną Białą Krowę (Białego Byka). Pamięć i obrzędy ku czci Kolady przetrwały na Rusi niemal do współczesności. Jest to grudniowe święto przesilenia będące połączonymi obchodami ku czci Rodów i Ładów, tak jak w letnie przesilenie (20-26 czerwca) odbywa się połączone święto Ładów i Dziwieniów (Kupałów).


„Gdy na Welę przybyli Mocarze, działo się tu podobnie, jak i na Ziemi. Kiedy Dziwień-Kupała zaczął kuć na Wierchu studnię, by dobyć z głębin Źródło Źródeł, jego siostra Dziewanna otwierała w Nawiach szpary, żeby powstały małe jeziora, i skupiała w nich nieliczne wody tak, że Źródło wciąż nie mogło trysnąć. Kiedy Weles próbował zbudować dwór w Otchłani, jego siostra Nyja pogłębiała tę Naw, wciąż podkopując zręby budowli. Kiedy Rgieł chciał zasypać jezioro Dziewanny, jego siostra Reża wybierała zeń grudki, które kruszyła, zaścielając niwy glebą. Pierwsi zespolili się Dziewowie, a za nimi Rod z Rodżaną. Od razu zaczęło przybywać zakątków bogatych w zarodki, ziarno, rośliny i źródła. Dzięki temu w sto godzin trysnęło Źródło Źródeł, rozlało się po Wierchu w Modry Banior (Jezioro Jezior) i spłynęło z Góry Gór potężnym Spadospadem w Niwę, gdzie rozlało się w wielką Rzekę Rzek – Pełnicę.”


„Rod posiada Złote Koło Czteroszprychowe i Złolą Trąbitę, a Rodżana Złote Tarło, Złole Gęśle, Złole Jajo i Złotą Pachalicę (Wachlarz). Rod nosi tyluły Pana Plemienia, Władcy Rodów i Zadrug (czyli Narodu) oraz Pana Słowa. Wspomagają go bogunowie Rodki-Rodżańce. Rodżana nosi tytuły Pani Przyrodzenia i Dawczyni Wieszczby, Pani Rodziny, Pani Rodu (pojedynczego) i Pani Pieśni. Wspomagają ją boginki Rodzanice. Rod jest czczony jako Rod-Narod, Rod-Kolada (Kułada) i Rod-Ród. Rodżana jest czczona jako Rodżana-Gąść, Rodżana-Przyroda i Mienia-Titra. Ku czci Rodów każdego roku urządzane jest Święto Rodusiów.”


Rada Rodzica zwana też Radoradą, Radą-Drasznicą albo Rodicą-Czelą, przyszła na świat za sprawą Roda, Chorsa, Rodżany i Chorsiny. Powszechnie twierdzi się, że jest to jedna z Chorsaw uratowana przez Rodżanę z pogromu, przez to że ją bogini schowała pod spódnicę. Dopiero na Weli, gdy przepędzono już potwory, dziecko wypadło spod sukien Rodżany i wszyscy uznali, że żona Roda je urodziła. Jest to tym bardziej prawdopodobne, że rzekomo brzemienna matka, wcale nie miała pokarmu. Rod musiał wziąć dziecię w swoje ręce i wykarmił je podając codziennie kubek własnej krwi.


Innymi parami bóstw narodzonych ze wspólnego jaja są Rod i Rodżana-Przyroda, a także bliźniaki Łagody, Lei i Polel. Na pamiątkę tych wszystkich wydarzeń, każdej wiosny, kiedy na Ziemi zaczyna się czas królowania Dziwieniów i Rodów, okres żądzy, miłości oraz rozrodu, Sławianie wszych kościołów wiary przyrodzonej czczą przyjście na świat Krasatiny i Dzieldzielii, Roda i Rodżany, Lelija i Polela – bliźniaczych bogów z jednego jaja. Święto Wiosny jest jednocześnie czasem Wielkiej Bitwy Niebiańskiej i rozpoczęciem Nowego Godu, otwieranym błyskawicą Peruna, który przecina Ziemię uwalniając z niej płody. Jest to także święto Dziadów wiosennych, czas uroczystego karmienia dusz i zwoływania ich do domostw ludzi żywych, czas pamięci o bogach Zaświatów. Wtedy właśnie wybiera się najdorodniejsze jaja i maluje je, krasi w barwne przedstawienia scen z życia bogów i ludzi, w święte wzory i tajemne znaki będące tajami i czertami.


„Rod po zakończonej Bitwie o Miejsce nie mógł przeboleć tego, co wyrządzono jego żonie. Pragnął zemsty i zadośćuczynienia, miał prawo do wróżdy na Żywiołach i dokonał jej.”


„To Rod rozpętał Bitwę o Miesiąców, a działał od samego początku w ukryciu i w zmowie z Welesem. Niespokojnego i walecznego Welesa nie trzeba było długo namawiać. Każdy z nich zamierzył przywłaszczyć sobie po dwóch Braci Miesiąców. Rod uważał, że takie wynagrodzenie krzywd należy się jemu samemu, jak i całemu jego tynowi, z powodu upokorzenia Rodżany. Weles czuł się pokrzywdzony nadziałem Niwy, jaka mu się dostała od Swąta. Obaj przekupili bogunów-pomocników Spora i Śreczy. Rod obiecał Koboldom (Kubołtkom) służącym Sporowi, że będą się mogli karmić do końca świata kwiatami, pąkami i owocami Drzewa Rodżanego, Weles zaś przyrzekł Sporyszom-Sporzyńcom, że będą mogli chodzić po wszystkich Nawiach i z każdej wziąć po jednej rzeczy, która im się najbardziej spodoba.”


„…Żadne inne byty nie przychodzą też na świat z takim trudem, jak rodzą się ludzie. Niektórzy mówią, że trudniej, z jeszcze większym bólem, rodzą się dobre myśli i pomysły, którymi wszak także opiekuje się Rudź. To Rod, Rodżana i Rudź rzucają z nieba żywoty niczym kamienie lub grudy. Kogo trafią, ten wyda potomstwo, stworzy nowe życie albo urodzi jakiś ważki pomysł. Z grud rzuconych ręką Rudzi mają pochodzić dzieci ludzkie, z grud rzucanych przez Rodżanę zwierzęta i rośliny, a z grud Roda jeszcze co inszego. Od tego, jak rodna jest gruda (czy dobrej jakości, z dobrym wiergiem, dobródna czy złyródna), zależy, co się komu urodzi. Żadne też inne stworzenie nie wychowuje w takim znoju jak człowiek swojego potomstwa i nie utrzymuje w jedności swej rodziny z taką trudnością. W tym wszystkim muszą wspomagać nas Rodowie, opiekujący się kobietami w ciąży (Rodżana), samym porodem (Rudź), noworodkami, niemowlakami i dziatwą (która wzrasta), młodzieżą, kiedy dojrzewa (Rada-Rodica), a także całą rodziną, zadrugą i rodem, a nawet plemieniem – czyli narodem (Rod), który współtworzą ze sobą ludzie różnych rodów i zadrug. Rodowie mają też w pieczy gąść – pieśń i granie, oraz słowo. Rada-Rodica przybierając postać Drasznicy sposobi młodych do podjęcia zajęć dorosłych członków społeczności, wdraża ich we wspólnotę i współdziałanie. Pomaga jej w tym Podag – Władca Dróg i Podróży oraz Osidła-Oślada, bo przejście do dorosłości zawsze wiąże się z wypełnieniem trudnego zadania, wędrówką, łowami i koniecznością pomyślnego dotarcia do celu…”


 kolovrat1

Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

kolovrat1

ROD

Bóg Dużych Mogtów (Bogów Mocy)

Ród: Rodów


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jesze-Yassa, Tyn Rodów.


Zajmowany krąg:
Piąty Krąg

Pochodzenie:
Syn Białobogi i Czarnogłowa.


Żona-Siostra:
Rodżana


 Dzieci:

Rada-Rodzica córka Roda, Chorsa, Rodżany i Chorsiny.

 


Postacie-wcielenia (równe miana):
Rod-Narod, Rod-Kolada (Kułada), Rod-Ród.


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
(Hamboh), Pan Plemienia, Władca Rodów i Zadrug (czyli Narodu) i Pan Słowa.


Funkcja (zakres działania):
Opiekuje się słowem, a więc mową i zapisem słów. Czuwa nad dobrem plemienia i zadrug, które je tworzą. Ustanawia prawa rodów.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy – ubiór:
Złote Koło Czteroszprychowe i Złota Trąbita.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Rodki-Rodżańce.


Istoty towarzyszące, ich przejawy:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


 Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


  Patron dla:


Wygląd:


Współczesny atrybut:


 Co dobrego lub złego darował, zrobił ludziom:


Przynależny Miesiąc:


kolovrat1


Tyn Rodów
Mogtowie


 Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jeszy, Tyn Rodów


Członkowie rodu:
Rod, Rodżana, Rada-Rodzica, Rudź


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Buk i Grab, Wiewiórka i Żaba, Wilga (Boguwola) i Gęś, Wilżyna, Macierzanka i Paproć (Narecznica),Bławatek i Bieluń, Świerszcz.


Kamień:
Agat


Minerał:
Glina


Rzecz:
Jajo i Ziarno


Maści (barwy):
Maść Ruda


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 6, Liczba 15


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja R, Gramota i


Niwa (symbol):
Niwa Ziarna


Tyn:
Dwór Agatowy


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Bławatek i Bieluń


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):

kolovrat1


Tyny podległe
Tumowi Jesze-Yessa

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Runów
Perun, Perperuna, Perunic, Turupid-Ciosno, Łysk-Ysk-Porenut
2. Tyn Warów (Żgwiów)
Swaróg, Swara, Swarożyc, Denga, Watra

Bogowie Mocy:
3. Tyn Ładów:
Łado, Łada, Ładziw-Diw, Gogołada
4. Tyn Chorsów:
Chors, Chorsina, Chorsawa, Chorsiniec (Księżyc)
5. Tyn Rodów:
Rod, Rodżana, Rada-Rodzica, Rudź


kolovrat1


Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

30 myśli nt. „Bóg Rod

  1. Pingback: Bogini Rodżana | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bogini Rada Rodzica | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bogini Rudź | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Chorsawa | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Chorsina | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bogini Gogołada | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Łada | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bogini Watra | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Denga | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Swara | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bóg Chorsiniec | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Chors | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóg Ładziw | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Łado | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Swarożyc | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Swaróg | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Porenut | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bóg Turupit-Ciosno | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bóg Perunic | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Pierun-Perun | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Tomirysa i Czaropanowieowie (fragment) – mitologia Słowian | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Kalendarz Słowian | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Ciało i dusza w wierzeniach dawnych Słowian – Andrzej Szyjewski (fragment) | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bóg-Bogini Jesze-Yessa | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Wierzenia i obrzędy starosłowiańskie | Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bóg Czarnogłów | Wiara Przyrodzona

  27. Pingback: Sławiańska Wielka Noc | Wiara Przyrodzona

  28. Pingback: Bogini Białoboga | Wiara Przyrodzona

  29. Pingback: Wojny Bogów oraz o przemianie Przedstworzów w Stworze i narodzinach Zduszów | Słowianie - Wiara Przyrodzona

  30. Pingback: Święto Dziadów – 1 i 2 listopada | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s