Amazonki i ich królestwo w obecnej Polsce – Maegdaland, kraj kobiet

Mazonka-Amazonka-Mazons


Co zrobić, gdy historia płata nam figla i wrzuca na tereny ziem obecnej Polski nietypową społeczność? Może spróbujmy opisać historię tego nietypowego tworu państwowego, opartego na matriarchacie i niewolnictwie. Wierząc Ibrahimowi ibn Jakubowi, ów twór kwitł jeszcze w jego czasach. Przypomnę zastanawiającą zbieżność doniesień archeologów i badaczy średniowiecznych źródeł. Jedni odkryli na omawianym obszarze Wschodniego Mazowsza niewytłumaczalną nieobecność pochówków męskich na cmentarzyskach z epoki późnej starożytności, a badacze średniowiecznych źródeł przypomnieli sobie z tej okazji o powtarzanych legendach, w myśl których gdzieś tutaj roztaczać się miała legendarna Amazowia- kraj kobiet. W publikacji „Cronologia y repertorio de la razon de los tiempos: El mas copioso que hasta …” autor Rodrigo Zamorano, Na stronie 34, wymieniając nazwy różnych krain, wymienia także Amazovię. Czy nazwa ta mogła wywodzić się nie tylko od plemienia Massagetów, którego przedstawicieli znaleźli na Mazowszu średniowieczni podróżnicy opisujący jego etnografię?



Amazonka w spodniach


Amazonka w spodniach, cc wikimedia


‚Na zachód od Burus (Prus), leży Miasto Kobiet.’ Ibrahim ibn Jakub

Jak powstawała Polska – Strona 193 books.google.pl/books?id=yFQ8AAAAMAAJ

Stanisław Trawkowski – 1969 – W Anglii w końcu IX w. wierzono, że na północ od Chorwatów (raczej nadwiślańskich niż czeskich *) rozciągał się Maegdaland — kraj dziewic (por. niemieckie: Magd — dziewczyna, dziewka). Pavel Jozef Šafárik (Slovanské starožitnosti: Oddíl dějapisný, Tom 2, s. 99) lokuje ów kraj na Mazowszu.Mieszkające tam kobiety miały płodzić dzieci z kupcami i jeńcami.

Według Wikipedii “Na terenie Mazowsza znajdujemy cmentarzyska, na których występują wyłącznie pochówki o typowo kobiecym wyposażeniu grobowym (w starszej literaturze przedmiotu pisano nawet o mazowieckich Amazonkach).” Co o tym mówią źródła?

“W trzecim wieku naszej ery nastąpiły na Mazowszu poważne przemiany. Słowiańskie plemiona kultury przeworskiej zostały zepchnięte z Mazowsza prawobrzaznego. Wisła zaczyna w tym okresie stanowić granicę słowiańska ludnością kultury przeworskiej a obcymi plemionam, które zajeły obszary nad dolna Narwią i Bugiem. Prawobrzeżne Mazowsze i Podlasie zamieszkiwane były wtedy przez obcy lud o niezwykłych formach obrządku grzebalnego. Dotychczas odkryto wyłącznie kobiece zmentarzyska z tego terenu. Te cmentarzyska wzbudziły niedawno wielką sensację, gdyż uznano je za cmentarzyska amazonek.” Cytat z “Ziemia odsłania tajemnice” , Aleksander Gardawski, Nasza Księgarnia, Warszawa 1974.


Amazone_Staatliche_Antikensammlungen


Amazonka, cc wikimedia


Jeszcze do niedawna Amazonki były uważane za postaci mityczne, wymysł wyobraźni starożytnych, dla których świat pełen był tajemniczych potworów, niesamowitych zwierząt, obdarzonych nadludzką siłą herosów, półbogów i nierzeczywistych hybryd. Kobiety – wojowniczki były zaliczane do tego szacownego grona do momentu, kiedy naukowcy trafili na ich ślady nie na papirusowych kartach, na których spisano wytwory wyobraźni dawnych mistrzów pióra (albo raczej rysika), ale w postaci artefaktów odkopywanych spod warstw ziemi i piachu na stanowiskach archeologicznych. Na początku lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku w Kłoczewie (woj. Lubelskie) odkryto gockie cmentarzysko. Nie byłoby w tym niczego dziwnego, od dawna wiadomo, że lud ten przywędrował do naszej części Europy, gdyby nie to, że znaleziono tam pochówki (prawie) wyłącznie kobiece. Jeżeli już znajdywano groby męskie to ich „lokatorami” byli albo wiekowi starcy albo bardzo młodzi chłopcy. Nie jest to jedyny na naszych ziemiach przypadek, podobne stanowisko archeologiczne znajdziemy w Masłomęczu w powiecie hrubieszowskim. Czyżby miało to oznaczać, że mityczne Amazonki nie dotarły do kraju Kremnoj ale, niesione jakimś dziwnym prądem morskim, trafiły na ziemie zamieszkałe przez praprzodków Prusów i Słowian? I że to ich właśnie, a nie Scytów, łupiły wojownicze kobiety?

(…)

„Po zgonie Iandysesa, kiedy wojsko pod wodzą jego następców pociągnęło na wyprawę do innych krajów, pewien sąsiedni szczep próbował uprowadzić do niewoli kobiety gockie. Próba spełzła na niczym. Nauczone bowiem postępowaniem przez swoich mężów niewiasty stawiły bohaterski opór przepędzając sromotnie napastników. Osiągnąwszy tak poważne zwycięstwo naprały jeszcze większej otuchy. Zachęcając się nawzajem chwytają za broń i powołują na stanowisko naczelniczek dwie urodziwe i śmiałe niewiasty: Lampeto i Marpezję. Troszcząc się zarazem o obronę swoich ziem i dążąc do grabieży ziem cudzych naczelniczki rzucają losy w sprawie podziału obowiązków. Zgodnie z wynikiem losowania Lampeto zostaje na straży granic ojczystych, Marpezja zaś gromadzi oddziały niewiast i wiedzie nowy rodzaj wojska do Azji…”

(…)

„W obawie by nie przerzedzić swych szeregów z braku potomstwa oddawały się mężczyznom z sąsiednich plemion. Spotkania urządzano raz do roku. Kiedy zaś mijało dwanaście miesięcy i obie strony wracały w tym samym dniu po to samo, ojciec zabierał noworodka płci męskiej, każdą dziewczynkę natomiast matka miała obowiązek wychować na wojowniczkę…”

http://alexdegrejt.salon24.pl/421464,amazonki-znad-wisly


Deruet-Departure_of_the_Amazons-1620


Departure of the Amazons, autor Claude Deruet, 1620. cc wikimedia


Mazowsze w literaturze źródłowej

Burus to niewątpliwie Prusowie, zaś Weltaba – Wolinianie lub Wieleci, zamieszkujący w dorzeczu Odry i na Połabiu. Tak więc Miasto Kobiet należałoby umieścić gdzieś na wysokości Gdańska lub Kołobrzegu… W zasadzie mógłby to być zresztą cały kraj kobiet: arabskie słowo madina odpowiada obu tym znaczeniom. Najciekawsze w całej relacji jest źródło wiedzy autora. Zarzeka się on, że o wszystkim opowiedział mu niemiecki król (i późniejszy cesarz) Otton I

wg http://ciekawostkihistoryczne.pl/2012/01/03/czy-polska-mieszka-pierwszego-sasiadowala-z-miastem-amazonek/

Doniesienia Ibrahima ibn Jakuba, wg Relacja Ibrahima ibn Jakuba z podróży po krajach słowiańskich…, wyd. i przeł. T. Kowalski [w:] Monumenta Poloniae Historica, seria nova, t. I, Kraków 1946, s. 48-54.

Na zachód od Burus [leży] Miasto Kobiet. Ma ono ziemie i niewolników, a one [tj. kobiety] zachodzą w ciążę za sprawą swych niewolników. Jeżeli [która] kobieta urodzi chłopca, zabija go. Jeżdżą konno i osobiście biorą udział w wojnie, a odznaczają się siłą i srogością. Powiedział Ibrahim syn Jakuba Izraelita: wieść o tym mieście [jest] prawdą; opowiedział mi o tym Hótto, król rzymski. Na zachód od tego miasta [mieszka] pewien szczep należący do Słowian, zwany ludem Weltaba.

wg http://ciekawostkihistoryczne.pl/2012/01/03/czy-polska-mieszka-pierwszego-sasiadowala-z-miastem-amazonek/


Ranna Amazonka z Kapitolu


Ranna Amazonka z Kapitolu, cc wikimedia


A od tegoz Maslausa przezwano te krainy Mazovia na pograniczu Pruskim, Mazowsze: iesli nie od Masagetow to imię maią, gdyż ie też tak Aeneas Sylnius zowie: wszakze ci w Asyskiey Sarmacycy mieszkali, y od nich one Amazones poszly; a tu ieh zaden nigdy Geograph nie kladl.

Kronika polska Marcina Bielskiego, Tom 1 , Autorzy Marcin Bielski,Joachim Bielski, http://books.google.pl/books?id=zi0LAAAAIAAJ&printsec=frontcover&hl=pl&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false

„We are riders; our business is with the bow and the spear, and we know nothing of women’s work.”
— Herodotus IV, 114

Dwie gladiatorki o imieniach Amazonia and Achillea


Dwie gladiatorki o imieniach Amazonia and Achillea, cc wikiemdia


Uciekająca Amazonka


Uciekająca Amazonka, cc wikimedia


Opis struktur władzy

Pod koniec starożytności zamieszkiwały wybrzeża Morza Czarnego lub Trację, albo też środkową Scytię (na równinach na lewym brzegu Dunaju), bądź też północne wybrzeże Azji Mniejszej u stóp Kaukazu [3][5][6]. Tworzyły społeczność wyłącznie kobiecą. Były narodem niezależnym. Uważały mężczyzn za gorszych. Były niezwykle waleczne. Strzegły swoich terenów pokonując o wiele liczebniejsze armie składające się z mężczyzn, którzy przerastali je masą i siłą. Ubierały się w także skóry dzikich zwierząt, świetnie ciskały oszczepem i strzelały z łuku. Miały tarcze w kształcie półksiężyca i hełmy ozdobione piórami[5]. Utrzymywały stosunki z cudzoziemcami, żeby podtrzymać ród. Swoje potomstwo płci męskiej zabijały lub kaleczyły (oślepiały albo okulawiały) bądź oddawały ojcom na wychowanie, dzieci płci żeńskiej kształciły w sztuce wojennej [1][3][4][5][7]. Sądzono, że Amazonki usuwały dziewczętom pierś, aby nie przeszkadzała im w napinaniu cięciwy łuku lub rzucaniu dzidą [a][1][4][5][7].


Królowa Amazonek odwiedza Aleksandra


Królowa Amazonek odwiedza Aleksandra, cc wikimedia


Historia w źródłach

15,1. W międzyczasie, u Scytów, dwaj młodzi książęta: Polinos i Scolopetiusz, wyrzuceni z ojczyzny wskutek spisku możnych, wyprowadzili ze sobą wielką liczbę młodzieży i osiedlili się nawybrzeżach Kappadocji Pontyjskiej, nad rzeką Termodontą, podbijając nizinę Temiscyrę. W tej okolicy pustoszyli przez dłuższy czas leżące niedaleko osady, aż sąsiadujące z nimi ludy połączyły swe siły, złapały ich w pułapkę i zabiły.

2. Żony ich, wstrząśnięte wygnaniem i wdowieństwem, chwyciły za broń i chcąc, aby też inne znalazły się w ich sytuacji, aby wszystkie spotkał ten sam los, zamordowały resztę mężczyzn i podburzone gniewem przeciw nieprzyjacielowi, za cenę swej krwi pomściły zabitych mężów, niszcząc sąsiadów.

3. Po zawieszeniu broni przyłączyły się do obcych, zabijając natychmiast po urodzeniu wszystkie dzieci płci męskiej i wychowując z troską córki, którym zaraz po urodzeniu wypalano prawą pierś, aby nie przeszkadzała im w noszeniu łuku. Z tej to przyczyny nazwano je Amazonkami.

4. Mieły dwie królowe: Marpezję i Lampeto, które, podzieliwszy na dwie części gromady Amazonek, trudniły się na przemian to wojną, to obroną ojczyzny.

5. Ujarzmiły one ogromną część Europy, zdobyły niektóre miasta w Azji, założyły Efez i inne miasta, po czym wezwały do ojczyzny większą część swego wojska, obładowanego bardzo bogatym łupem. Resztą armii pod wodzą Marpezji, miała bronić podbojów dokonanych w Azji. Ale te zostały otoczone przez wrogów i wybite.

6. Miejsce Marpezji zajęła jej córka Sinope, która łączyła w sobie wiecznotrwałe dziewictwo z nadzwyczaj doskonałą walecznością.

7. Sława Amazonek powodowała u ludzi wielki podziw dla nich i wielki strach. Nawet Herkules, któremu jego pan rozkazał wyruszyć zbrojnie przeciwko ich królowi, wyruszył jakby na spotkanie oczywistego niebezpieczeństwa, zabrał ze sobą samą wybraną i szlachecką młodzież z całej Grecji i przygotował dziewięć okrętów wojennych. Ale nie będąc zadowolonym z sił, jakie posiadał, wolał zaatakować Amazonki z zaskoczenia i okrążył je niespodziewanie.

8. W tym czasie królestwem kierowały dwie siostry: Antiope i Orytia. Herkules dotarł tam przez morze, zdołał opanować ich ziemie, gdyż nie zachowano należytej ostrożności, były bez broni i niezdatne do działań z powodu zaniedbań, których przyczyną był pokój. Wiele z nich zabito lub wzięto do niewoli. Wśród tych ostatnich znalazły się także dwie siostry Antiope: Melanippe i Hippolite. Pierwszą z nich prowadził ze sobą Herkules a drugą Tezeusz.

9. Ale kiedy Tezeusz połączył się z Hippolitą małżeństwem, Herkules oddał Melanippę siostrze i dostał od królestwa broń jako cenę okupu.

10. Po Orytei królestwem zaczęła rządzić Pantazilea, o której wiemy, jak dzielnie poczynała sobie wśród innych bohaterów pod Troją.

16,1. Och! Jak bardzo boli i jak bardzo zawstydza ludzkie szaleństwo! Kobiety, które uciekły z ojczyzny, wkraczają do Europy i do Azji, to znaczy, do dwóch najbardziej zaludnionych i najsilniejszych części świata, przemierzają je wzdłuż i wszerz, przynoszą ze sobą zniszczenie i okupują je przez prawie sto lat, burząc wiele miast i zakładając nowe. Jednakże utrapienia tych czasów nie były przypisane jedynie nieszczęsnej naturze człowieka.

2. Wówczas to, ludy, które wtedy nazywano Getami, a dzisiaj Gotami, o których Aleksander mówił, że wolałby ich uniknąć, przed którymi Pyrrus czuł strach, z którymi nawet Cezar nie chciał prowadzić wojny, zostawiły swoje opustoszałe siedziby i wkroczyły masowo ze wszystkimi swoimi siłami na teren prowincji rzymskich, mając nadzieję, a byłi to przecież ci, którzy okazywali nam okrucieństwo, zawrzeć, dzięki prośbom taki pakt przymierza z Rzymianami, jaki mogliby uzyskać zbrojnie.

3. Prosili o kawałek ziemi, dany im nie według własnego wyboru, lecz według naszego mniemania, na którym mogliby założyć swoją siedzibę. Oni, którzy mieli do swojej dyspozycji ogromne, przez siebie podbite tereny, mieliby zupełną swobodę zatrzymania dla siebie tego, co im się podoba. Ofiarowali się, aby bronić rzymskiego cesarstwa, ci którzy sami byli postrachem niepokonanych imperiów.

4. A przy tym byli to poganie. W swojej ślepocie, uważając, że nie mogą się mierzyć z rzymską walecznością, nie wierząc, że te dobra zostały im przyznane z pełnym przestrzeganiem układów ze strony Rzymian, ani nawet w to, że mogą te układy pojąć, zgodzili się uznać je dzięki religii chrześcijańskiej, która łączy wszystkie ludy w tym samym duchu przymierza, w którym pobici są bez walki, wszyscy ludzie, podczas gdy w dawnych czasach ich kobiety pustoszyły dokonując wielkich rzezi, większą część świata.

Orozjusz, Historia przeciw poganom – Merlin, merlin.pl/download/sample.html?productId=1075092

W krąg zainteresowań A. P. Smirnowa wchodziła analiza kwestii kimmeryjskiej i historia Sauromatów, potomków Amazonek. (Smirnow A.P. 1966. s. 26-41, 83, 87). Zajmujące będzie prześledzenie świadectw o Sauromatach i Amazonkach w źródłach pisanych, przy zwróceniu uwagi na ich podobieństwa i różnice.
Wiadomości antycznych pisarzy o Amazonkach są analizowane w wielu pracach [Bothmer, 1957; Bielefeld, 1951; Klugman, 1875 itd.], ale przeważnie uwagę badaczy przyciągała walka Amazonek z Heraklesem i Tezeuszem.

Wybór świadectw antycznych autorów o Amazonkach daje E. Aparin (1901 –1902) i M.O. Koswen (1947. s. 33-38), niestety, nie analizując ich. Ja chciałabym zatrzymać się przede wszystkim na danych o Amazonkach w dorzeczu Donu i Meotydzie. Lecz na początek trzeba wyjaśnić dzieje Amazonek z Małej Azji, o których najwięcej donoszą nam autorzy greccy i rzymscy.1) Na północnym wschodzie Małej Azji, między Synopą i Trapezuntem, w Kapadocji (rysunek) znajdowała się Ziemia Amazonek (Ammian Marcelin. 22, 8, 17)2), przez którą przepływała rzeka Amazonek – Termodont (Pomponiusz Mela. 1. 19, 105), to jest współczesna rzeka Terme–Czaj. ( SC.1947, nr 2. s. 325, przyp. 2), spływająca z Gór Amazońskich (Apollonios z Rodos. Argonautica., II, 970) – grzbietu Pariadra i gdzie znajdowała się Temiskira – równina Amazonek. (Hekateusz z Miletu, 2 Periegesis.(?) 350 za Stefanem Bizantyjskim; Strabon. II, 5,4 itd.) i ich miasto (Diodor. II, 45, 46; Mela. I, 19, 105). Morze Czarne nazywano czasami Amazoński Pont (Klaudian [Claudian Claudianus] In Eutropium. II, 264). W tymże rejonie, we wschodniej Kapadocji, w kraju Gimmira (Gamirk ze średniowiecznych źródeł ormiańskich) zapewne żyki Kimmerowie [ Dandamajew, Łukonin,1980. s. 76; Diakonow. 1956. s. 236]. Wyprawy wojenne władczyni Amazonek Miriny i bezimiennej władczyni z Termodontu wg. Diodora (II, 3. 66, 44, 46) zgadza się z kierunkiem wypraw wojennych Kimmerów i z opisem zajętych przez nich miast [Jelnicki, 1961. s. 35-36]. O zjednoczeniu Kimmerów i Amazonek donosili rzymscy i wczesnośredniowieczni autorzy. „W roku 30 przed założeniem Rzymu (tzn. w 723 roku p.n.e.) … nagłe wtargnięcie plemion Amazonek i Kimmerów do Azji spowodowało opustoszenie i gwałty na wielkim obszarze” (Orozjusz. 1, 21, 1; to że Euzebiusz, Kronika).

U Strabona Amazonki i Kimmerowie razem z Trewirami (?) wojowali w Troi (Strabon XII, 3, 24). Koncepcję, by utożsamiać Kimmerów i Amazonki wysunięto w XIX wieku. [Bonnell, 1882-1897 s.228; Lehmann- Haupt, 1922. Gol.414; Bennet, 1912. s.73-74; Miszczenko, 1882 s. 481-482] i była ona rozwijana dalej przez Rowstowcewa(1918. s. 29-30), L.A. Jelnickiego (1964, s. 30 ; 1977. s.45), R. Grishmana (1984, s. 49), W.E. Maksymowa (1983, s. 25).

Co najmniej część świadectw o Amazonkach można rzeczywiście odnieść do realnych Kimmerów i, być może, Scytów z okresu ich pobytu w Małej Azji w VIII-VII wieku p.n.e. Pośrednim dowodem na to są objaśnione na podstawie języków irańskich niektóre imiona Amazonek : Sanape i Lityda – Dumesil uznaje je za scytyjskie [Grishman, 1984, s.48) Wyraziste amazońskie imię miała władczyni Tirgatao z plemienia Iksamatów – „potężna strzała” (tirga-tava) [Grantowski, Rajewski, 1984, s.52). Interesującą charakterystykę Amazonkom jako wojowniczym koczowniczkam daje Lizjasz: „One (Amazonki) były jedynymi z wszystkich otaczających je narodów, które nosiły żelazną broń i pierwsze zaczęły jeździć wierzchem. Przy pomocy koni brały do niewoli uciekających przeciwników” (Lizjasz, Orationes funebres, paragraf 4).

Zapewne najstarsza wzmianka o „Scytii”Amazonek znajduje się u Diodora, który opierał się na świadectwach wczesnych jońskich logografach (VII-V w. p.n.e.) „Królowa Amazonek podporządkowała sobie wszystkich sąsiadów do Tanais (Donu)”( Diodor. 45, 4) Z punktu widzenia D. A. Maczynskiego (1971, c.33) wydarzenia te miały miejsce na początku lub w połowie VII w. p.n.e. Herodot w legendzie o pochodzeniu Sauromatów ( Herodot, VI, 110-117) opowiada o odpłynięciu Amazonek na Meotydę z Termodontu po zwyciężeniu ich przez Heraklesa. R. Grishman słusznie proponuje, by widzieć w tej legendzie oddźwięki wojny z 2 poł. VII wieku p.n.e. Kimmerów z Lidią , gdzie władała dynastia Heraklidów [Grishmann, 1984, c. 51].
Ojczyzna Amazonek przemieszcza się z Kapadocji do „Scytii”, najwyraźniej, od końca VII w p.n.e. po rozgromieniu Kimmerów i zajęciu Kapadocji przez Lidię (w 639 r. p.n.e.), skąd resztki Kimmerów mogły przejść na północne tereny nad Morzem Czarnym.

W V wieku p.n.e. istniały równolegle tradycje u Herodota, który mówił o przesiedleniu się Amazonek z Kapadocji do Meotydy i u Ajschylosa, donoszącego o przesiedleniu się Amazonek, na odwrót, z Kaukazu do Małej Azji, do Temiskiry ( Ajschylos Prometeusz skowany, 729-761). Zapewne było już wszystko jedno, jaką ojczyznę miały wcześniej Amazonki, ponieważ w V wieku p.n.e. Amazonek-Kimmerów nie było już w Kapadocji, a trzeba było ustalić związek między ich dwoma znanymi ojczyznami. Co rozumieli pod pojęciem „Scytia” Amazonek autorzy ( Diodor. IV, 28,4; Cecyliusz(?) do Likofrona, 1332; komentarze do Prometeusza Ajschylosa, komentarze do Arystotelesa, I, 190; Seneka Herkules Aetios (?)1184-1185; Stacjusz Tebaida. V. 144-146) można wyjaśnic na podstawie analizy położenia „scytyjskiej rzeki Termodont”, a także związku ojczyzny Amazonek z Tanaisem i Meotydą. Termodont nazywali „rzeką w Scytii” Metrodor (Komentarze do Apolloniosa z Rodos. IV, 814) i Eustachiusz (na Dionizjusza Pierwszego(?)), czasami wiązano ją z Kolchidą ( Gygianos(?)Opowiadania XXI, Vibijan Sekvestr O rzekach), którą uważano za granicę Scytów – „ ich (Scytów) ogranicza Istria, Termodont i Tanais ( Filostrates, VII, 26). Ta rzeka zamarza (tamże) jakoby nawet latem i przedtem nazywała się Kryształem ( Pseudo-Plutarch O nazwach rzek XV). Być może właśnie ją opisuje Valerius Flaccus „…Toczący się wśród morza ze strasznym łoskotem Termodont … bogacąca się zdobyczą rzeka…” ( Argonautyka. V, 120-126). O rozgałęzionym korycie tej rzeki opowiada Apollonios z Rodos: „… żadna inna rzeka nie dzieli się na tak wiele odnóg – jest ich do czterystu…, wypływa z tzw. Gór Amazońskich. Stąd rzeka rozlewa się po przeciwległej skalistej krainie, skąd i bierze się mnogość jej zakrętów…, rzeka z nielicznymi odnogami wpada do niegościnnego Pontu” (II, 70). Wyraziście z Kaukazem związany jest fragment z Argonautyki Pseudo-Orfeusza, choć źródła rzek autorowi były wyraźnie nie znane. „ Tam stroma góra Sind (?) i kwitnące łąki i potok szumiącej rzeki Araks, z której wypływają rzeki Termodont, Fasis i Tanais” (744-756). Nonnus (kon. IV w. n.e.)Amazonki z Termodontu nazywa „ miłującymi wojnę niewiastami z Kaukazu” (Dionysiaca. XX.199). Zapewne w późnym antyku tylko Kaukaz był odbierany jako miejsce przebywania Amazonek, a o Kapadocji już zapomniano.

Związek scytyjskiego Termodontu z Kaukazem, jego pokrywanie się lodem – jak wszystkich północnych rzek, jego opis jako wielkiej, szumiącej, górskiej rzeki o wielu odnogach zmusza do wspomnienia o rzece Kubań, której rozgałęziona delta dzieliła w starożytności Tamań na kilka wysp i wpadała jednym ujściem do Morza Czarnego. Należy więc zgodzić się z uzasadnionym utożsamianiem przez L.A. Jelnickiego scytyjskiego Termodontu z Kubaniem. [Jelnicki, 1949, s. 206, przyp.5 ; 1961. s. 85]. Przenoszenie nazw rzek razem z jednakowymi plemionami (na przykład Amazonkami) lub z przemieszczaniem się samych Greków to w historii greckiej częste zjawisko. [Kuklina, 1985. s.95-96]. Amazonki często figurują w pobliżu Jeziora Meotyjskiego (Herodot. IV. 110; Mikołaj z Damaszku.3.47) lub „ wokół bogatej w rzeki Meotydy” (Eurypides Herakles.408-410) Bardzo często wiązany jest z nimi również Tanais. „Wokół Tanaisu żyją Amazonki” (Ammian Marcelin.XXII,8,27), „na jego brzegach były włości Amazonek” (Mela.1,19,115; Diodor.I.45). Autorzy rzymscy, zgodnie z tradycją Ajschylosa, lokowali w Temiskirze i Kapadocji Amazonki „które odeszły os Tanaisu” (Servius Honoratus.XI,659; Sallustius Crispus.III,73), tzn. uważali Tanais za ojczyznę Amazonek. Pseudo–Plutarch donosi, że Tanais poprzednio nazywał się Rzeką Amazonek, ponieważ „w niej kąpały się Amazonki”(O nazwach rzek, XIV, 1-2). Amazonki rąbały siekierami zamarznięty Tanais i lód Meotydy (Klaudian [Claudian Claudianus]. 62-66; Stacjusz Tebaida., XII519-539), a nazywano je, szczególnie Pentezyleę „Tanaitiankami” i „Meotydiankami”(Seneka Fedra. 399-403, Propertius.IV,10). Czasami pod Tanaisem, szczególnie z dwoma ujściami rozumiano Kubań.[Kuklina, 1985. s.145].

W ten sposób „Scytia” Amazonek lokowana była przez antycznych autorów na wschodnim brzegu Morza Azowskiego od Kubania do Donu (rysunek). Było to terytorium zasiedlone przez Sauromatów, których cechy etniczne posłużyły za źródło dla przeniesienia przez Greków Amazonek właśnie tutaj, do „Sauromackiej Scytii” (Stefan Bizantyjski, S.V. Amazonki). Jeszcze M. Rostowcew uważał, że podporządkowanie się panowaniu kobiet i udział kobiet w wojnach sauromaci przejeli od Kimmerów [Rostowcew, 1918. s.34] . Dla L.A. Jelnickiego kimeryjskie pochodzenie Sauromatów nie podlegało wątpliwości. U Dionizjusza Peregetusa Sauromaci to potomkowie Amazonek rozmieszczeni niedaleko os Kimmerów-Amazonek, w związku z czym można ich utożsamiać [Jelnicki, 1977. s.106,107, przyp. 81]. „Scytią” tereny przy Morzu Azowskim mogli nazywać, uważając Sauromatów za „naród scytyjski” za Pseudo -Hipokratesem (O powietrzu. 24). Rozpatrując Amazonki jako Kimmerów i ich potomków Sauromatów, interesujące było by porównać ich obyczaje i broń z rzeczywistymi danymi etnograficznymi i archeologicznymi o Sauromatach.

Sądząc po opisach (tabl.1), Amazonki przedstawiano w długich chitonach i z przepaskami na głowie (Komentarze do Iliady.VI.186; Palefat. XXXIII), w greckiej tunice do kolan z jedna odkrytą piersią (Seneka, Fedra. 399-403; Kurcjusz Rufus, V.5 ; Euzebiusz [z Salonik?]II,7 ; Klaudian Fest.(?) 31-49), lub z uzbrojeniem hoplity[Quintus ze Smyrny wg. Rolle, 1980. s.275-276], co często można zobaczyc na wazach z przedstawieniami Amazonek. Ich opisy w męskiej wschodniej odzieży są jednostkowe ( Arrianus, Anabaza. VII, 13, 20 . Zapewne można to objaśnić przekazami dawnej legendarnej tradycji o Amazonkach, w której ich realny wygląd był niejasny ( na przykład dla Homera), i dlatego tylko po zaznajomieniu się z Persami, Scytami i i innymi wschodnimi nacjami Amazonki otrzymuja „perską” odziez, ale przede wszystkim na dzielach sztuki – wazach, reliefach, w toreutyce.

Przy całej umowności podliczania częstotliwości przekazów, dotyczących Amazonek i Sauromatów (tabl.2), która może zależeć od przyczyn przypadkowych – zachowania się tekstów, korzystania przez autora z tej lub innej tradycji, mimo wszystko można przeprowadzić miedzy nimi pewne porównania . Co prawda, należy wziąć pod uwagę, że świadectw o Sauromatkach jest znacznie mniej, niż świadectw o Amazonkach. Najbardziej rozpowszechnioną cecha życia Amazonek i Sauromatek było uczestnictwo w kobiet-jeźdźców w wojnie i polowaniach. (tabl.1. p.1, 2, 6; tabl. 2, p. 1, 3, 4, 6). Ten fakt porażał Greków przede wszystkim, i posłużył do późniejszego ich utożsamiania. Jednak istotną różnicą Sauromatek jest ich uczestnictwo w działaniach wojennych na równi i razem z mężczyznami, być może nawet bez tworzenia osobnych oddziałów. Amazonki natomiast zawsze występowały jako osobne kobiece oddziały, czasami ich wspomagające podgrupy były męskie. (Pseudo –Kallisfen III, 25). Część Amazonek opisywano jako żyjące razem z mężczyznami (tabl.1, p.3), a głównie oddzielnie od mężczyzn(tabl. 1. p.5, 7), co można wyjaśnić dyslokalnym osadnictwem. Sauromackie kobiety osiedlały się razem z mężami, co odpowiada pierwszemu typowi społecznego ustroju Amazonek. Wspólna cechą amazońsko-sauromacką było wypalanie u dziewczynek miedzianym narzędziem jednej piersi, przeważnie prawej. Jednak tłumaczenia tego zjawiska były różne – Amazonkom pierś przeszkadzała przy strzelaniu z łuku, a Sauromatki czyniły to dla wzmocnienia prawej ręki. Według wersji Pseudo – Hipokratesa „…u większości Scytów, właściwie u wszystkich koczowników, można spotkać przypalanie ramion, rak, przegubów, piersi, bioder i lędźwi… wskutek czego ciało staje się silniejsze”.(Pseudo -Hipokrates. O powietrzu…27) Do leczenia wielu chorób, takich, jak szaleństwo, ból głowy, opuchlizna, gojenie ran i obrażeń współcześni koczownicy-Beduini do dziś używają rozpalonego żelaznego pręta. [Stein, 1981. s. 175, 178] Tym sposobem, przypalanie piersi to najzupełniej rzeczywista cecha etnograficzna koczowników.

Szczególną cechę Amazonek –to, że zostawiały u siebie tylko dziewczynki, a chłopców wychowywali ojcowie (tabl.1 p.5) także można wyjaśnić dyslokalnym osadnictwem, kiedy to dziewczynki i chłopcy od jednych rodziców mogli wychowywać się w różnych osadach. Tylko dla Amazonek charakterystyczny był obyczaj kaleczenia chłopców ( tabl.1 p.3) Pseudo _Hipokrates tłumaczy to wykorzystywaniem takich mężczyzn jako rzemieślników „do obróbki skóry, miedzi i innych prac, wymagających siedzącego trybu życia” (O złamaniach. 101). Można zestawić ten obyczaj, szczególnie wykłuwanie chłopcom oczu z oślepianiem przez Scytów niewolników (Herodot. IV, 2), choć sens tego obyczaju nie jest w pełni jasny. Być może, Amazonki kaleczyły chłopców-niewolników z sąsiednich plemion, niepełnoprawnych lenników 3).

Sauromatkom przypisywano cechy nieznane ogólnoamazońskim opowieściom. To warunek zabicia wroga (lub trzech), konieczny do zawarcia małżeństwa. Wyjątkiem jest przysłowie o Amazonkach ze zbioru Plutarcha (Plutarch. Przysłowia,1, 10), lecz ono, najprawdopodobniej, pojawiło się pod wpływem świadectw o Sauromatkach. Autorzy opisują męską odzież Sauromatek (tabl.2 p.5), zapewne tylko dziewcząt, biorących udział w wojnie. Dla Amazonek, jak było zauważone wyżej, nie jest to charakterystyczne. Prawdziwa odzież Sauromatek póki co nie została zrekonstruowana, ale u spokrewnionych z nimi Sarmatek sądzi się, że były to długie suknie, u niektórych kobiet-wojowniczek z rozcięciami po bokach, dla wygody przy jeździe konnej. [Jacenko, 1987. s. 173-174]

Przy tym należy zauważyć, że zapewne spodnie z większości kobiecych pochówków- podobnie jak z męskich- nie były zdobione ozdobami z materiałów nieorganicznych, i dlatego nie zostały póki co znalezione.

Tak więc większa część obyczajów Amazonek i Sauromatek pokrywa się, co potwierdza opowieść Herodota o pochodzeniu Sauromatów od Amazonek- Kimmerów. Z powodu utożsamiania Sauromatek i Amazonek te ostatnie zaczęto nazywać „Sauromatydami.” (Stefan Bizantyjski S.V. Amazonki; Platon. VI, 815).

Cechy szczególne sauromackiego życia można objaśnić całkowicie możliwymi plemiennymi różnicami spokrewnionych narodów. Na przykład, kobiety z sauromackiego plemienia Iksamatów (Jazamatów) „narzucają na wrogów arkany” (Mela.1, 19, 114), co jest ich plemiennym wyróżnikiem.

Interesujące jest porównanie broni Amazonek i Sauromatów.(tabl. 3). U Amazonek, według danych antycznych autorów, przeważał łuk ze strzałami topory, a w uzbrojeniu obronnym tarcze-pelty i pasy bojowe 4). U Sauromatów z okolic dolnego Donu {Maksymenko, 1983. s. 99-108] i ich potomków Syraków na prawym brzegu Kubania [Marczenko, 1988, s. 6-12] całkowicie przeważały wśród broni strzały, trafiały się miecze, rzadziej – oszczepy, czasami topory. Dużą liczbę toporów u Amazonek można objaśnić różnicą chronologiczną, ponieważ na obraz Amazonek składały się przeważnie opisy Kimmerów i Scytów (VII w. p.n.e.). kiedy to topory były szeroko rozprzestrzenione na Zakaukaziu.[Pogrebowa, 1984. s.66], na Północnym Kaukazie a od VI w. p.n.e. u Scytów w północnych terenach nad Morzem Czarnym, szcególnie w lasostepie [Melukowa, 1964, s.66]. Trzy żelazne topory bojowe zostały znalezione w Szołochowskim kurhanie nad Donem właśnie w pochowku mniemanej „Amazonki” V-IV w. p.n.e. хaksymenko, 1983s.108] O pasach bojowych nie ma świadectw, choć u Scytów były one znane od VI w. p.n.e. , szczególnie w lasostepie [Melukowa, 1964, s.74-75]. Nad rzeka Kubań znaleziono żelazny łuskowy pas w kurhanach Jelizawietskich [ Mancewicz, 1941, s.23]5). Nie jest wykluczone, że pod nazwą Amazonek rozumiano jakieś określone plemię Sauromatów, bezpośredni potomkowie przybyłych z Małej Azji Kimmerów. Komentarze do Stacjusza głoszą : „Sauromaci za Pontem sąsiadują z terenami Amazonek”(do III, 352). O tym samym mówi się i u Avienusa (Descriptio orbis 852-891). Mikołaj z Damaszku pisze, że „Amazonki były dzielne, dlatego, że żyły w sąsiedztwie Sauromatów” (Fr.XXII). według świadectw Pomponiusza Meli „ Jego (Tanaisu) brzegami … władają Sauromaci , jedno plemię, lecz podzielone na kilka narodów o różnych nazwach : pierwsi Meotydzi rządzeni przez kobiety zajmują tereny Amazonek, stepy, obfite w pastwiska…” (Mela1,19,116)

wg http://www.freha.pl/lofiversion/index.php?t13702.html

Badania archeologiczne

Trudno znaleźć w bazach danych materiały o dominacji kobiet na cmentarzyskach z tej epoki. Udało mi się wyszukwać informację iż np. w Kłoczewie odkryto cemntarzyska kobiet i dzieci, bez pochówków męskich.

por. Materiały starożytne i wczesnośredniowieczne – Tom 1 – Strona 363 ,books.google.pl/books?id=UAZKAAAAIAAJ
Państwowe Muzeum Archeologiczne (Poland) – 1971

Inną sensacją było odkrycie cemntarzyska w Masłomęczu- na którym reklacja pochówków kobiecych do męskich wynosi aż 5 do 1. Odkryto tu cmentarzysko i osadę Gotów z II- IV wieku n.e.
Polska egzotyczna – Część 2 – Strona 262,
books.google.pl/books?isbn=8389188562
Grzegorz Rąkowski – 2006

(…)

Centrum cmentarzyska wyznaczał okrąg z pustym placem o średnicy ok. 23 m usytuowanym centralnie. Wokół niego gęsto rozmieszczono grby zmarłych. Pośrodku placu odnaleziono pozostałości okrągłej studni, służącej zapewne do rytualnych ablucji. Zmarłych chowano według zajmowanej pozycji społecznej i majątkowej. Cmentarz funkcjonował aż do początku IV w., kiedy obyczaje inhumacji zaczęto zastępować ciałopaleniem zwłok z wyposażeniem grobowym. W specjalnie wydzielonym okręgu o średnicy ok. 15 m i grubości usypanej warstwy 8-15 cm, utworzonym na starszych zniwelowanych grobach, wysypywano przepalone szczątki storu pogrzebowego. Wielką nierozwiązaną dotychczas zagadką jest to, że na cmentarzu znaleziono głównie szczątki kobiet i dzieci. W zasadzie nie ma tu grobów męskich. Ponieważ badacze nie natrafili na broń, nie wiadomo, czym posługiwali się w walce tutejsi wojownicy. Brak na tak rozległym cmentarzysku pochówków męskich jest różnie interpretowany. Być może goccy wojownicy gineli masowo na wojanch i wyprawach?? Może chowano ich w całkiem innym obrządku pogrzebowym, na przykład…… wieszając zwłoki na drzewach? Badający nekropolię archeolog prof. Andrzej Kokowski przedstawia wzbudzającą wiele polemiki tezę, że jest to dowód istnienia na ziemiach polskich legendarnego państwa Amazonek. Niektóre groby, zwłaszcza na obrzeżach cmentarzyska, kryły niezwykłe pochówki zmarłych z uszkodzeniami ciała. W jednym grobów sprzed 1700 lat odkryto obok szczątów ludzkich potężne żebra mamuta. A przecież ostatnie mamuty na ziemiach polskich wyginęły blisko 20 tys. lat temu. (…)

(za: http://histmag.org/forum/index.php?topic=5008.0 )

Co ciekawe – podobnie jak w wielu innych cmentarzyskach wielbarskich, w Weklicach dominują pochówki kobiet i młodych chłopców, natomiast brakuje grobów dojrzałych mężczyzn. Być może byli oni chowani w zupełnie inny sposób, który nie pozostawił śladów archeologicznych. Trudno się jednak oprzeć wrażeniu, że ma to jakiś związek z przechowaną w źródłach rzymskich legendą o istniejącym gdzieś na północy królestwie dzikich Amazonek, w którym mężczyźni pełnili jedynie rolę służebną…

(http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/14213,weklice-zony-kupcow-czy-amazonki.html)

Dalsza literatura to: T. Malinowski, Kobiece cmentarzyska z późnego okresu wpływów rzymskich na Mazowszu wschodnim, Swiatowit, t. 32, 1971, ss. 163 — 181 oraz zebrana tam literatura, a także W. Ziemlińska-Odojowa, Cmentarzysko Amazonek,

The graves with the remains of the funeral pyre made 54 per cent, which was common in all Masovia in the younger Roman period. The graves were poorly furnished. Their contents, besides pottery, are exclusively female in character.
Regesta historiae Brandenburgensis, s. 47 Dokumenta, pisane po łacinie w wieku XI, mianują ich ziemię Masovia. Skąd powstała ich nazwa, trudno dziś dociec. Wiadomo, że nazwy pierwotne ludów pochodzą często albo od rodzaju krainy, którą zamieszkały, albo od charakterystycznych cech mieszkańców. Owoż językoznawcy dopatrują w nazwie Mazowsza związek z wyrazem serbskim mezewo, oznaczającym z węgierska równinę, inni znowu wywodzą od mazi, czyli smoły, której wyrobem zatrudniali się leśni Mazurowie, a nawet jako smolarze rozchodzili się w późniejszych wiekach po lasach całej Polski1).

http://literat.ug.edu.pl/glogre/0005.htm

Światowit: rocznik Poświęcony archeologii i badaniom pierwotnej … – Tomy 32-34 – Strona 181, books.google.pl/books?id=A0rVAAAAMAAJ
Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Instytut Nauk Antropologicznych i Etnologicznych, Muzeum Archeologiczne im. Er. Majewskiego, Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Muzeum prahistoryczne imienia Erazma Majewskiego – 1971 –

As to the problem of the Amazons, the author emphasizes that although they arę mentioned in the ancient written … In conclusion the author maintains that the conception about the existence of an Amazon’s land in eastern Masovia in the ..

Spotkania z archeologią – Krzysztof Nowiński – 1972 -Strona 81

books.google.pl/books?id=ZqwNAQAAIAAJ

… damami nie należało zapewne do przyjemności! Wszystkie opisy „państwa kobiet” umiejscawiają je na… Mazowszu. Nazwa Mazowsza brzmi po łacinie „Masovia”. Dodając literę „A” otrzymujemy „A — masovia”, a więc kraj Amazonek?

Acta Poloniae historica – Tom 6 – Strona 120

books.google.pl/books?id=fb0TAAAAIAAJ
Instytut Historii (Polska Akademia Nauk) – 1962

To the north of Croats King Alfred mentions a ‘country of women’ (Maegaland) which to me means Masovia because of the alliteration with Amazons. In concord with this alliteration noticed by early medieval scholars, Ibrahim ibn-Ya’qub

Terrae incognitae. 3. 1200 – 1415 n. Chr. -Richard Hennig – 1938 – Tom 2 – Strona 275, books.google.pl/books?id=DM8UAAAAIAAJ

Ganz besonders muss es auffallen, dass er als Jude Gelegenheit hatte, den Kaiser zu sehen und mit ihm eine Unterhaltung zu pflegen; denn einer angeblichen „Stadt der Weiber” %), die irgendwo im Nordosten liegen sollte, fügt Ibrahim …
Handwörterbuch der Sexualwissenschaft: Enzyklopädie der natur- und … – Strona 136

books.google.pl/books?isbn=311151305X
Max Marcuse – 1923 – Podgląd – Więcej wydań

Der arabische Gesandte Ibrahim-Ibn-Jakub erzählt bei einer Reise zu den Ostslawen 965. daß dort in der Nähe eine Stadt der Weiber sei, die Westberg ins Gebiet der Jatwingen verlegt. Ibrahim berichtet. daß ihm Hütamalik ar-Rüm (d. h. Otto, …

Die Wanderzüge der Langobarden: ein Beitrag zur Geschichte und … – Strona 88

books.google.pl/books?id=if3QAAAAMAAJ
Carl Blasel – 1909

Denn Ibrahim ist, wie auch Westberg””) eingesteht, nicht im Lande Mieszkos gewesen, hat auch die Stadt der Weiber nicht gesehen, sondern sich für die Erzählung, die ihm selbst unwahrscheinlich erschien, auf das Zeugnis Ottos des Großen

Terrae incognitae. 3. 1200 – 1415 n. Chr. – Tom 2 – Strona 275

books.google.pl/books?id=DM8UAAAAIAAJ
Richard Hennig – 1938

Ganz besonders muss es auffallen, dass er als Jude Gelegenheit hatte, den Kaiser zu sehen und mit ihm eine Unterhaltung zu pflegen; denn einer angeblichen „Stadt der Weiber” %), die irgendwo im Nordosten liegen sollte, fügt Ibrahim …

Handwörterbuch der Sexualwissenschaft: Enzyklopädie der natur- und … – Strona 136

books.google.pl/books?isbn=311151305X
Max Marcuse – 1923

Der arabische Gesandte Ibrahim-Ibn-Jakub erzählt bei einer Reise zu den Ostslawen 965. daß dort in der Nähe eine Stadt der Weiber sei, die Westberg ins Gebiet der Jatwingen verlegt. Ibrahim berichtet. daß ihm Hütamalik ar-Rüm (d. h. Otto, …

Die Wanderzüge der Langobarden: ein Beitrag zur Geschichte und … – Strona 88

books.google.pl/books?id=if3QAAAAMAAJ
Carl Blasel – 1909

Denn Ibrahim ist, wie auch Westberg””) eingesteht, nicht im Lande Mieszkos gewesen, hat auch die Stadt der Weiber nicht gesehen, sondern sich für die Erzählung, die ihm selbst unwahrscheinlich erschien, auf das Zeugnis Ottos des Großen …

Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Péterbourg: … – Strona 142

books.google.pl/books?id=0Dk8AAAAMAAJ, 1899 –

Ibrahim die Lage der Stadt genau angiebt, und dass es sich hier, was kaum einem Zweifel unterliegt, nicht eigentlich um eine … «Und westlich von den Rüs (in Russland) ist die Stadt der Weiber .. . und westlich von der Stadt der Weiber eine …

Mémoires de l’Académie impériale des sciences de St.-Pétersbourg: … – Strona 142

books.google.pl/books?id=1uQAAAAAYAAJ
1899 – – Tom 3,Wydanie 4 – Strona iii

books.google.pl/books?id=WXo9AQAAIAAJ
– 1898 – Widok krótkiego opisu – Więcej wydań

84 — 87 Die Beschaffenheit des Berichtes von Ibrahim-ibn-Ja küb als historische Quelle betrachtet 87— 88 Die Stadt der Weiber 88— 89 Die Ibrahim-Tartüschl-Hypothese 90— 92 Wie ist die Entstehung des bei Ibrahim fehlenden Satzes …

Terrae incognitae: 200-1200 n. Christ: – Strona 249

books.google.pl/books?id=M4fUAAAAMAAJ
Richard Hennig – 1936 – Widok krótkiego opisu – Więcej wydań

Jacob vermutet, dass diese Gesandtschaft mit Ibrahim ibn Jaqub zufällig zusammentraf, sei es erst am Kaiserhof, sei es … Hörensagen geschöpften Schilderungen der Sitten in Polen und der Erwähnung der sagenhaften „Stadt der Weiber”.

Die slavische Vorzeit: Grundlegende Aufsätze für die Renaissance … – Strona 66, books.google.pl/books?id=CzcDAAAAMAAJ
Davorin Žunkovič – 1918

B. im X. Jahrhunderte taucht wieder ein Amazonenland, u. z. diesmal in Westrußland auf, denn Ibrahim ibn Jakub erzählt in seinem Reiseberichte über die Slavenlande aus dem Jahre 965 von der »Stadt der Weiber«. — Aber auch schon …

Die alteren Beziehungen der Slawen zu Turkotataren und Germanen … – Strona 132, books.google.pl/books?id=0UtBAAAAIAAJ
Johann Peisker – 1905

Der dunkle turkotatarische Einschlag war hier so stark, daß er noch 300 Jahre später dem IbrahIm besonders auffiel. 7. Und im Westen vonden Rüs [ist] die Stadt der Weiber. Sie besitzen Ländereien und Sklaven. Und sie werden von ihren …

Terrae incognitae: bd.] 200-1200 n. Chr – Strona 275

books.google.pl/books?id=83JCNy1aFPEC
Richard Hennig – 1950

Ganz besonders muss es auffallen, dass er als Jude Gelegenheit hatte, den Kaiser zu sehen und mit ihm eine Unterhaltung zu pflegen; denn einer angeblichen „Stadt der Weiber” 2), die irgendwo im Nordosten liegen sollte, fügt Ibrahim hinzu: …

The Journal of medieval and Renaissance studies – 1993 -Tom 23 – Strona 35

books.google.pl/books?id=zaEYAAAAYAAJ

Ibrahim, who met Emperor Otto I in Magdeburg about 966, states categorically that the City of Women (i.e., of the Amazons) is located to the east of Prussia, and that the information about this Amazonic nation is true, for his informant was the …

Armenians and the Iranian Constitutional Revolution of 1905-1911: …Houri Berberian – 2001 – Strona 60, books.google.pl/books?id=gCxuAAAAMAAJ

This corresponds to the words in Siyahatnameh-ye Ibrahim Bik cited by Hakimian: “It seems as if one has entered a city of women!” See Zein al-’Abidin Maragheh’i, Siyahatnameh-ye Ibrahim Bik [The travel account of Ibrahim Bik] (Tehran: …
In northern mists: Arctic exploration in early times – Tom 1 – Strona 187

books.google.pl/books?id=I1ugAAAAMAAJ
Fridtjof Nansen – 1911

9, 37]: “The City of Women is a great city with a wide territory on an island in the western ocean. At-Tartushi says: its … Herodotus, vi. i]. As a similar story of the City of Women, “west of the Russians,” is attributed to the Jew Ibrahim ibn Ja

Inne źródło, przepraszam za jakość, ale nie miałem czasu poprawić digitalizacji:

Droga zupelnie ladowa opisanfj jest przez dzie jopisa Pruss 2 byla nastçpuja c Poczawszy z krainy nadbaltyckiej Teutonow przy Ascaulis to jest terainiejszym Osielsku niedaleko Brom berga szedl szlak z krainy nadwislariskiej do Li giow przez miejsce nazwane Setidawa to jest Cydowo niedaleko Gniezna Ztamta_d przez Ca lissia Kalisz w kierunku wschodnim do Arse niurtb Marzenin w okolicach Sieradzia Z tego miejsca dalej ciíjgnaí siç kolo Warty przez posia dlosci Burióvv do Carthodunum to jest Krako wa 3 ?? tém miejscu przechodzit przez Wisîe do ziem Sidonów i Bastarnów az do miejsca zwa nego Asanea to jest Stary Sandecz Tu zaá aby obejídz bezdroine Sarmatów góry od klórych prze bywania mimo licznych niebezpieczenstw od dzi kich góralów trudne przeprawy odstraszaîy za wracal si szlak handlowy od Asanca w kierunku do Seluja Czycbe dalej trzymaja c siç kie 1 Lelewel Stosunki handlowe Kartagúw z Grekami ttr 49 a Voigt Gesch Preuss ? I S 8i sequ 3 Reichard Charte Germ Magn S ?06

nnku rzeki Waag przez Sigone Szyntow az do Calemantia Czomolyan ztamtqd do Carnuntum nad Dnnajem znajomego stanowiska Rzymian wo jenncgo Zka d naostatek póínocne produkta z njk barbarzynców do Rzymian przechodzily 1 Rzy mianóm znajomç byîa ta droga nalezycie chociaz oni sami rzadko po uiej podrózowac musieli przyj muja o tylko z drugiej rçki w Karnnntum towary Jej tez rozcia giosé zgadza siç z rachub Plinia sza 2 600 rzyraskich miliariow które wynosza 120 ia5 rail niemieckich Tylez i Ptolemeusz wylicza od ujácia Wisfy biora c do Pannonii Ze zas Uc mogía droga handlowa przez ziemie ludóvv germariskich wojowniczych i lupiezkich bez prze szkody z ich strony to mogîo pochodzid ze zwy czaju starozytnej goscinnosci religija uswieconej lub pewnego przymierza na tych zasadach opar tego 1 Do wykreslenia tej drogi handlowej posîuzyio Krausa Archiv für alte Geographie Heft III Równiei Mappa Germ Mag w czéra Reichard byt przewodnikiem dowody 83 nieulegte wntpliwosci przy tych opisach wyioione 3 Lil XXXVJI c 2 D ? fere M postum a Car nunto Pannoniae abest litlus Germaniue ex quo invehí tur succinum per cogniium nuper
zego przedmiotu Hartknoch w svvojej historyi pruskiej na stronicy 20 uwiadamia ze Cbrystyan pierwszy Biskup Chelmmski czyli Pruski autor kroniki uwazanej za zaginiona tycza cej siç staro zytnych Prussów cytowanej przez Granawa Hen nebergera i Waisseliusza i Lukasza Dawida ta koz kronikarzy pruskich uwiadamia ? rzeczacb postrzezonych przez podróinika Bitynskiego zwa nego Divanis jakoby na lat 17 przed Chrystusem krainç pozniej nazwana Prussya zwiedzaja cego My zbierzemy podania u Hartknocha opisane z do daniem rzeczy poczerpniçtych przez nas z kroniki Lukasza Dawida nieznanej taratemu który miat pod rçka kronikç Biskupa Chrystyana Astrouomowie uomowie z Salury mîasta Bityiiskiego przejçci cie kawoscia zbadania czy tez w koncn siódmego pasa uiebieskiego to jesf w osmym pasie wystawio nym na zimno nadzwyczajne mieszkaja ludzie wy prawili niektórych podrózników día nalezytego wywiedzenia siç Ci przebyli rozlegíe krainy Tar taryb dalej przez Roxolania wielkie panstwo Sl a wian potém przez ziemic Wenedovv i Alanów zaszli do Liwonii Z tej krainy po przebyciu znacznej przestrzeni woda trafili do ziemi rozle gîej i pustej która eadnego staîego nazwania nie miaîa nazywano ja bowiem raz Sargatia czy Sargaga drugi raz Gélida albo tez V atinia i rozmaicie inaczej Podrózowali po niej wzdiuz i wszerz lecz z nikim sîç rozraówié niepotrafili wreszcie kilku Wenedów z Sarmacyi przybyîych znalezli z któremi siç mogli nieco w mowie ro zumiec Wenedzi zaá te kraiuç nazywali Ultni geria a ludzi tamecznych Ulmigeri Za ich wiçc poraoca nzupefniali swoje badania których tresc byla taka Kraj zupelnie dziki nie ma w niiu ani miast ani wsi ani zadnych budowanych trwale domow Lud jest zdziczaîy i barbarzynski przy tém jednak îagodnego obejscia siç pokoj miîujacy i goscinny Mieszka nad wodami pod cieniem drzew w chahipach z trzciny plecionych i glina oblepionych Z podobnego materyaíu i odzicz so bie sporza dza zeglugi zadnej nie zna roli nieuprawia prawia zyje rybami prócz wody innych napojow nieuzywa Ziemîa obfita w wody przerzniçta je ziorami rzekami bardzo przy tern lesista Za bo gow czcza Síonce i Xiçzyc Pisnio jest rzeczç u nich nieznana przeto pojac nie mog jak mo zna przez wykreélenie liter przeslaó rayáli swoje ai v odlegte strony Rachubç dni i obróty Xiç yca ziiacza wplatanemi w koszyk paîeczkami albo Avezelkami na sznurku Królikowi swojeniu zwa nemu Masos najpiçkriiejsze dzieci przynoszq w dani Król ten mieszka w íiinej osadzie i tam dzieci owe boduje Przepçdzaja czas na btogiém próznowaniu a zimq prawie ciagle épia Mçzczy zni maja po trzy zony przestaja z niemi kiedy i gdzie chca niewstydza c siç niczyjej obecnosci ponievvaz w takich rzeczach wstyd u nich miejsca nie ma obcuja z zonami wspólnie i naprzemiany gdzie jest ma z tam zona bydz musi chociaz wiele uzy waj niewiast przeciez mato n nich jest dzieci
233 Podróznicy Bityiiscy mieli czas dowiedzenia sie o tém nalezycie gdyz byli zaskoczeni w tym kraju przez zime ciezka bardzo gdzie i przezimowali Gdy lato nadeszîo pochorovvali i wszyscy umarli prócz jednego nazwiskiem Divones On trafit do miasta Slawianskiego Plocka gdzie takoz nmart niebawnie l odlug zas Tidemanna miat powrócié
cié szczçslivvie do Bitynii i Opisanie podrózy tcgo Divonesa pozostalo w rçkopismie które siç dostalo Proboszczowi KatedralnemnPlockiemu Ja roslawowi czyli raczej znalezione bylo przez Bi skupa Chrystyana w krouice przez tego Jarosla va pisanej Míala to bydz xiçga w jezyku sîa wiaiiskim pisana gloskami greckiemi 2 Eiskup Chelmiiiski z prostota i prawdorzecznoácia zosta wil w kronice swojej wyci gz pisma Plockiego kronikarza 3 Caía zaá ta rzecz w glówniejszych szczególach swoich wytrzymaia krytykç iiajlepszych znawców starozytnosci pótnocnycli 4 Mniemaiio tylko ze pod nazwaniem Divonesa ukrywa siç któá z astronomów rzymskicb przeznaczonych do wymierzania pólnocnej Earopy który pomiar roz poczfty od Juliusza Cczara trwat nieprzerwanie az do dziesi tego Konsulatu Augusta Oktawíana czyli do roku 24 przed Chrystusem Naczelnikiem

1 Kronika rçkopisna str 4 U Yoigta Gesch Preuss B I S 52 2 Lucas David B I S 10 Jcj tytuf Líber originis et furiarum gentis Brutorum 3 O istnieniu rzeczywistém kroniki Biskupa Chrystyana ktúra míala tytul Líber filiorum Belial cum suis superstitionibus Bruliae faclionis incipit cum molestia cordis Którcj poczatek stanovviía kronika Jarostawa a dalej wlasne postrzezenia nie ma w tpliwosci wedtug tego ?? w tej materyi Pan Voigt napisai Gesch Preuss ? I S 617 sequ Beilage N I 4 Baieri opuscular p 43o Kotzebue ältere Gesch Preus ? I S 35 36 Voigt Gesch Preuss ? I S ?2 sequ
zaá tych Topografów miat bydz niejakis Teodorem Teodatem czy Tironem nazywany i Podîug naszego zdania wa tpic nie raoína ze tej zicmi w stanie pierwotnej dziecinnosci zosta jncy który nazwano Ulraigerami dla tego podobno ze postrzezonym zostal w kramie Ulmigeryi po niej za wieku Cbrystyana albo Jarosíawa ??? uikarzy tak nazywanej on zas sam albo uie miat zadnego pewnego narzeczenia albo eszcze jak ina czej siç nazywaí Moze Mazy Mazosy dawno bytni mieszkaiicy Mazowsza przed przybyciem Slavvian a potéin od nich wycisniçci do pustyri

nad Ossa i Drwçca gdzie byta Ulmigei ya potém tam poznani zostali przez Divonesa bçda ny w dan nictvvie królika czy rozkazodavvcy siawiariskiego w Mazowszu día lego Masosem nazywanego któ remu dziecmi dan oplacali Jarosîaw i Chrystyan kronikarze zyli w tych wiekach kiedy odkrycia nowoczesne narodow na podobncj stopie cywili zacyi beda cycb jak mieszkaricy Ulmigiryi z któ remi wynalezienie Ameryki dopiéro w piçtnastym wieku poznajomito wiadomemi jeszcze nie byíy a zatéra jezeliby szlo im o napisanie zmyslerí wzo ru nie mieliby i ze swojego domyshi nie przy szloby im skreslic tak prawdziwego obraza dzieci przyrodzenia Widaó przeto ze wzór byl wziçty z natury która zawsze i wszedzie jest jednaka

Dzieje starozytne narodu litewskiego, Tom 2 Autorzy Teodor Narbutt

miastokobiet3

Anthropological and ethnological studies in the strangest sex acts … – Strona 161

books.google.pl/books?id=ZSYeAQAAMAAJ
Iwan Bloch, Ernst Vogel – 1935 –

Światowit: rocznik Poświęcony archeologii i badaniom pierwotnej … – Tomy 32-34 – Strona 180 books.google.pl/books?id=A0rVAAAAMAAJ

Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Instytut Nauk Antropologicznych i Etnologicznych, Muzeum Archeologiczne im. Er. Majewskiego, Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Muzeum prahistoryczne imienia Erazma Majewskiego – 1971

It also refers to eastern Masovia where were discovered burials of the late period of the Roman influences, believed to be only those of women, but they have not been submitted to an adeąuate anthropological examination10-15.

Światowit – Tomy 26-30 -1965 – Strona 158

books.google.pl/books?id=eGgfAQAAIAAJ

The general state of our knowledge of the cemeteries and graves in Masovia has been discussed in chapter I. The list of … where only people of- one sex were buried (female cemeteries at Brulino-Koski, Warsaw-Kawęczyn, Kłoczew),

Światowit: rocznik Poświęcony archeologii i badaniom pierwotnej … – Tomy 32-34 – Strona 181

Z drugiej strony część źródeł wskazuje na trudności w łączeniu cmentarzysk z bardzo wczesnego okresu z tymi doniesieniami w wieków późniejszych.

Polish archaeological abstracts – Instytut Historii Kultury Materialnej (Polska Akademia Nauk) – 1973 – Tomy 3-4

books.google.pl/books?id=k5HiAAAAMAAJ

The sex of the deceased was a differentiating factor influencing funeral rites. The existence of exclusively female cemeteries in the younger period of Roman influence in East Masovia, is the result of specific customs of the

Jak powstawała Polska – Stanisław Trawkowski – 1969- Strona 193

books.google.pl/books?id=yFQ8AAAAMAAJ

W Anglii w końcu IX w. wierzono, że na północ od Chorwatów (raczej nadwiślańskich niż czeskich *) rozciągał się Maegdaland — kraj dziewic (por. niemieckie: Magd — dziewczyna, dziewka). Pavel Jozef Šafárik (Slovanské starožitnosti: Oddíl dějapisný, Tom 2, s. 99) lokuje ów kraj naMazowszu.Mieszkające tam kobiety miały płodzić dzieci z kupcami i jeńcami.

Osteuropäische und ostasiatische Streifzüge: – Strona 130, Josef Marquart – 1961 –

books.google.pl/books?id=ssdmAAAAMAAJ

Bei Maegdaland denkt Schafarik H 672 N. 14 an eine Verwechslung mit den Mazowiern, [Westberg a. a. 0. 141 dagegen an das am Bug mit dem Narew bis zum Njemen gelegene Gebiet der litauischen Jatwingen]

kwaen- land , Autor: Pavel Jozef Šafárik

więc w IX-wiecznych Niemczech powtarzano opowieści o słowiańskich kobietach-wojowniczkach. Znamy również XI-wieczną wzmiankę niemieckiego historyka Adama z Bremy, który mówi, że kraj wojowniczek mieści się nad Bałtykiem, w Zatoce Botnickiej. W końcu VIII w. autor Paweł Diakon w Historii Longobardów mówił o amazonkach na kresach Germanii. W Anglii w IX w. znano leżący na ziemiach polskich kraj zwany Maegdaland (“Kraj dziewic”).
Z liczności tego typu wzmianek w okresie VIII-XI musimy wyciągnąć oczywisty wniosek: w średniowieczu wierzono w obecność amazonek na ziemiach polskich, a konkretnie nad Bałtykiem. Kto wie, ile w tym mieli racji? Może więcej, niż współcześni, sceptyczni historycy.

WŁODZIMIERZ SZAFRAŃSKI CASTRUM I CASTELLUM PŁOCKIE …
mazowsze.hist.pl/…/Rocznik_Muzeum_Mazowieckiego_…

Mianowicie król angielski Alfred wspomina w IX wieku w swoim opisie Europy Maegdaland, Kraj Kobiet, położony między Chorwatami i Sarmacją nadbałtycką

“Woman Land”, terra feminarum, appears four times in various chapters of Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum (Deeds of Bishops of the Hamburg Church) by Adam of Bremen in 1075 AD.

“In the meantime Swedes (Sueones), that had expelled their bishop, got a divine revenge. And at first King’s son called Anund, whose father had sent him to enlarge his kingdom, after arriving to Woman Land (patriam feminarum), whom we consider to be Amazons, was killed along with his army from poison, that they had mixed to the spring water.” (III 15)
“After that come the Swedes (Sueones) that rule wide areas up until Woman Land (terram feminarum). Living east of these are said to be Wizzi, Mirri, Lamiy, Scuti and Turci[2] up until the border of Russia (Ruzziam).” (IV 14)
“Furthermore we have been told that there are many islands in that sea, one of which is called the Great Estland (Aestland) — And this island is told to be quite close to the Woman Land (terrae feminarum), which is not far away from Birca of the Swedes.” (IV 17)
“In this sea there are many other islands, all full of savage barbarians, and that is why navigators avoid them. It is also told that there are Amazons on the coasts of Baltic Sea, which is the reason that they are called Woman Land (terra feminarum).” (IV 19)
There is also “scholia 119″ that is marked as an amendment to IV 19. The scholias are not written by Adam himself, but by later copyists.
“When Emund, the King of the Swedes (Sueones), had sent his son Anund to enlarge his powers, he arrived by sea to Woman Land (terram feminarum). The women immediately mixed poison to spring water and this way killed the the king and his army. We have mentioned this earlier, and bishop Adalvard himself has assured us that this and the rest as well are true.” king and his army. We have mentioned this earlier, and bishop Adalvard himself has assured us that this and the rest as well are true.”

wg Biuletyn informacyjny – Krajowa Agencja Informacyjna (Poland) – 1970 , Tom 11,Wydania 1-14 – Strona IR-8, books.google.pl/books?id=0gPVAAAAMAAJ

Czyżby w III i IV wieku n. e. na Mazowszu Wschodnim – bo tu przeważnie zlokalizowane są owe zastanawiające cmentarzyska • w ogóle nie było mężczyzn? Czyżby tutaj leżała owa kraina “Maz”, czyli kraj Amazonek? Oczywiście dzisiaj jeszcze …

Osadnictwo obszaru Warszawy na tle środowiska naturalnego: (V w. … – Strona 114

books.google.pl/books?id=dblBAAAAYAAJ
Jerzy Pyrgała, Instytut Historii Kultury Materialnej (Polska Akademia Nauk) – 1987 – After B. Jankowska 1962, Plate 68:15

Cmentarzysko w Kaweczynie, przynajmniej w partii zbadanej, jawi się jako miejsce grzebania kobiet, na co … W związku z tym żywa była przed paru laty sprawa „mazowieckich amazonek” (por. Kempisty …

Dzieje Polski: kalendarium, books.google.pl/books?isbn=8308030289 Andrzej Chwalba, Jakub Basista – 2000

Na Mazowszu na cmentarzyskach kultury wielbarskiej w okresie późnorzymskim chowane były wyłącznie kobiety i dzieci. Nie oznacza to, że archeolodzy odkryli siedzibę Amazonek (…)

Dalsza literatura uzupełniająca

Rocznik Mazowiecki – 1972 -Tom 4 – Strona 562 books.google.pl/books?id=ZC1DAAAAIAAJ

CMENTARZYSKO tajemniczych amazonek? W Kleszewie koło Pułtuska. Tryb. maz. 1969 nr 185 s. 1—2. 69. INFORMATOR Archeologiczny. 12]: Badania 1968 r. (Red. Marek Konopka, Halina Mackiewicz). Warsz. 1969. Druk. „Tamka” 8° ss.

Fontes archaeologici Posnanienses: annales Musei Archeologici … 1967 – – Tomy 18-20 – Strona 307, books.google.pl/books?id=3kbjAAAAMAAJ

Czy Amazonki byly na Mazowszu Wschodnim?, „Z otchlani wieków”, t. 34:1968, s. 225-228. … 5 – 16.

Czy Amazonki były na Mazowszu Wscliodnim? ZOW, R. 34, s. 255—258. 1969

Czy Amazonki były na Mazowszu Wschodnim? Z Otchl. Wieków. W-aw— P-ń— W-wa 1968,

Mity, podania i wierzania dawnych Słowian – Strona 252, books.google.pl/books?isbn=8371206887 , Jerzy Strzelczyk – 1998

books.google.pl/books?id=A0rVAAAAMAAJ
Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Instytut Nauk Antropologicznych i Etnologicznych, Muzeum Archeologiczne im. Er. Majewskiego, Towarzystwo Naukowe Warszawskie. Muzeum prahistoryczne imienia Erazma Majewskiego – 1971 – Widok krótkiego opis

Malinowski, Tadeusz 1971 Kobiece cmentarzyska z późnego okresu wpływów rzymskich na Mazowszu wschodnim, „Światowit” 32, 1972

History of the Goths, Autor: Herwig Wolfram

Acta Poloniae historica – Tom 6 – Strona 120, books.google.pl/books?id=fb0TAAAAIAAJ
Instytut Historii (Polska Akademia Nauk) – 1962
In concord with this alliteration noticed by early medieval scholars, Ibrahim ibn-Ya’qub, working on information from the court of Otto I, placed the ‘city of women‘ to the west of Rus, 2 i. e. in Masovia. I also do not think it is possible to locate King …

opr. A. Fularz na podst. Wikipedii

Literatura

1. http://www.csen.org/WomenWarriors/Statuses_Women_Warriors.html

Przypisy

↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Młodsi bogowie. W: Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 307–308. ISBN 83-7391-077-8. Cytat: „Obcinały im prawą pierś, aby nie przeszkadzała w strzelaniu z łuku; z tego obyczaju wywodzono potem ich miano, A-mazones, »Bezpierśne«”.
↑ Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 39–41. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008, s. 26. ISBN 83-04-04673-3.
↑ 4,0 4,1 4,2 Władysław Kopaliński: Słownik mitów i tradycji kultury. Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003, s. 38. ISBN 83-7399-022-4.
↑ 5,0 5,1 5,2 5,3 Jan Parandowski: Mitologia. Wierzenia i podania Greków i Rzymian. Poznań: Wydawnictwo Poznańskie, 1989, s. 128–129.ISBN 83-210-0677-9.
↑ Homer: Iliada. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1968, s. 56. Cytat: „Bajeczny szczep kobiet-wojowniczek w Kappadocji nad rzeką Termodontem”.
↑ 7,0 7,1 Mała encyklopedia kultury antycznej. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1990, s. 37. ISBN 83-01-03529-3.
↑ W damskim siodle. wdamskimsiodle.org. [dostęp 2011-05-13].
Bibliografia
Amazones (ang.). mythindex.com. [dostęp 2011-05-13].
Carlos Parada: Amazons (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-05-13].
Oskar Seyffert: Dictionary of Classical Antiquities, 1894, s. 25: Amazons (ang.). ancientlibrary.com. [dostęp 2011-05-13].
William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Amazones (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-04-28].
Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Amazones (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-04-28].


content


fragment z Prima pars Promptuarii iconum insigniorum à seculo hominum, subjectis eorum … Autorzy Guillaume Rouillé,Claude Corneille (De la Haye, dit de Lyon),Georges Reverdy


Źródło artykułu

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s