Dlaczego Chazarowie przeszli na judaizm?


Chazaria/Hazaria przeszła do historii, bo jej władcy podjęli zupełnie niezwykłą decyzję. Postanowili zostać „żydami”. Chazarowie/Khazarowie pojawili się na pograniczu Europy w VI w. n.e. i osiedlili się na terenie dzisiejszego Dagestanu na północnym Kaukazie. Przez około sto lat pozostawali częścią kaganatu zachodniotureckiego, a po jego rozpadzie utworzyli w latach 630–650 własne państwo.

W drugiej połowie VII w. kontrolowali już terytorium rozciągające się od Krymu i Dniepru po wybrzeża Morza Kaspijskiego i od Północnego Kaukazu po środkowe dorzecze Wołgi. Obszar ten był bardzo zróżnicowany etnicznie: mieszkali tu Alanowie, Goci, Bułgarzy, Pieczyngowie, Rusowie… W miastach nie brakowało Greków, Arabów, Żydów (WP. tzw. żydów i Semitów – obszar wymiany towarów) i Persów.

Chrześcijaństwo, islam, judaizm… Co by tu wybrać? Na mozaikę etniczną nakładała się religijna. Na wspomnianym terenie krzyżowały się wpływy zarówno islamu, jak i chrześcijaństwa w jego wschodnim, bizantyjskim wydaniu. Istniały tu również skupiska ludności żydowskiej.

Wyznawcy wszystkich tych konfesji cieszyli się sporą tolerancją ze strony stepowych władców. Ibn Rosteh, pisarz arabski z początku dziesiątego wieku, wspomina o podległym Chazarom królu miasta Hajdfln, który „w piątek modli się wraz z muzułmanami, w sobotę z Żydami, zaś w niedzielę z chrześcijanami”.



Kaganat Chazarski w XI wieku. Granatową linią zaznaczono granice państwa, zaś fioletową strefę wpływów (rys. Briangotts, CC BY-SA 3.0).


Sami Chazarowie byli poganami wyznającymi tengryzm – religię wspólną dla tureckich i mongolskich ludów azjatyckich stepów. Obecne były w niej praktyki szamanistyczne i kult przodków, ale też wiara w Wielkie Niebo mająca cechy monoteizmu. Taki stan rzeczy utrzymał się przynajmniej do połowy ósmego wieku.

W 737 roku, w czasie jednej z licznych wojen, Chazarowie doznali klęski w bitwie z Arabami. Zwycięzcy zażądali od pokonanych konwersji na islam jako warunku pokoju i tak oto stepowy władca został wraz z rodziną muzułmaninem. Był to jednak najwyraźniej czysty koniunkturalizm i religia proroka nie przyjęła się ani w rządzącej dynastii, ani wśród elity państwa. I być może właśnie to doświadczenie skłoniło chazarskich kaganów do podjęcia decyzji, która po dziś dzień wywołuje zdumienie.


Wykopaliska na terenie chazarskiej twierdzy Sarkel nad dolnym Donem (fot. domena publiczna).


Tajemnicza konwersja

Chazarowie nie przyjęli chrześcijaństwa, ani nie pozostali przy islamie. Zamiast tego postawili na judaizm. Dzisiaj trudno pisać o ich konwersji ze szczegółami. Nie pozostawili po sobie pisemnych przekazów, skazani jesteśmy zatem na źródła obce: bizantyjskie, arabskie i żydowskie.


Artykuł został oparty m.in. na książce Kevina Alana Brooka pt. „The Jews of Khazaria” (Rowman & Littlefield Publishers 2006).


Często są one wzajemnie sprzeczne. Adopcja nowej religii nastąpiła zapewne na przełomie VIII i IX wieku, ale niewykluczone, że stało się to kilkadziesiąt lat wcześniej… lub później. Nie ma pewności, ilu Chazarów i ich poddanych przyjęło wyznanie mojżeszowe. Najprawdopodobniej zrobili to jedynie członkowie rodu panującego i wąska elita władzy.Większość ludności państwa pozostała bądź to przy dawnych wierzeniach pogańskich, bądź przy chrześcijaństwie i islamie.

Ale… dlaczego?

Przyczyny decyzji o przejściu na judaizm mogą być jedynie przedmiotem spekulacji. Chazaria była miejscem schronienia dla wielu członków narodu wybranego, którzy uciekali z Bizancjum w związku z kolejnymi falami prześladowań. Na tereny te przybywali też wyznawcy religii mojżeszowej z Iraku oraz wędrowni kupcy żydowscy. Być może udało im się dokonać nawrócenia chazarskiej elity.


Istnieje kontrowersyjna teoria, że Żydzi aszkenazyjscy wywodzą się właśnie od Chazarów (na ilustracji obraz Maurycego Gottlieba przedstawiający Żydów modlący się w synagodze z okazji święta Yom Kippur).


Większość badaczy skłania się do innego poglądu. Judaizm wybrano przypuszczalnie jako przeciwwagę zarówno dla chrześcijaństwa, jak też islamu. Dołączenie do grona monoteistycznych „ludów księgi” pozwalało poprawić pozycję na arenie międzynarodowej i zyskać status „cywilizowanych”, równorzędnych partnerów. Jednocześnie był to dla Chazarów sposób na ograniczenie wpływów politycznych Bizancjum i arabskiego kalifatu we własnym państwie.

To tylko mit?


Książę Rusi Światosław I, który rozbił wojska Chazarów w 965 roku i zniszczył ich dwa największe miasta. Wkrótce potem ich państwo przestało istnieć (fot. Marsijan, domena publiczna).


Niewykluczone zresztą, że wszystkie te rozważania są… bezprzedmiotowe. W ostatnim czasie pojawiły się opinie podważające prawdziwość przekazów o konwersji Chazarów na religię mojżeszową. Prof. Shaul Stampfer z Uniwersytetu Hebrajskiego dokonał szczegółowej analizy wszystkich źródeł na ten temat i doszedł do wniosku, że są one zupełnie bałamutne.

Uczony wskazuje również, że wielu najważniejszych autorów piszących o stepowym państwie nie wspomniało w ogóle o rzekomym nawróceniu jego władców na Judaizm. Wydarzenia takiego nie potwierdzają również znaleziska archeologiczne. Zdaniem historyka jest to po prostu historyczny mit i nic więcej.


Bibliografia:

  1. Kevin Alan Brook, The Jews of Khazaria, Rowman & Littlefield Publishers, Lanham–Boulder–New York–Toronto–Plymouth, UK 2006.

  2. Krzysztof Dąbrowski, Teresa Nagrodzka-Majchrzyk, Edwart Tryjarski, Hunowie europejscy, Protobułgarzy, Chazarowie, Pieczyngowie, Ossolineum, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk 1975.

  3. Grzegorz Rostkowski, Konwersja Chazarii na mozaizm na przełomie VIII i IX w., „Fasciculi Historici Novi”, t. 2, Z dziejów średniowiecznej Europy Środkowowschodniej, zbiór studiów pod red. Jana Tyszkiewicza, DiG, Warszawa 1998, s. 7–15

  4. Shaul Stampfer, Did the Khazars Convert to Judaism?, „Social Studies: History, Culture, Society”, n.s. 19, no. 3 (Spring/Summer 2013), s. 1–72

  5. Constantin Zuckerman, On the Date of the Khazars’ Conversion to Judaism and the Chronology of the Kings of the Rus Oleg and Igor. A Study of the Anonymous Khazar Letter from the Genizah of Cairo, „Revue des études byzantines”, tome 53 (1995), s. 237–270.


Źródło artykułu

3 komentarze do “Dlaczego Chazarowie przeszli na judaizm?

  1. A ściślej , sami ten judaizm stworzyli w swojej Chazarii i Armenii. A potem, w trzecim tysiącleciu p.n.e , część z nich opuściła Armenię i poszła w kierunku Bliskiego Wschodu , a potem do Europy;;; i dalej …rozlali się po całym świecie. Wybudowali swoje gniazda w Watykanie, Wiedniu, Berlinie , Londynie i Waszyngtonie.I wciąż myśleli o kolejnych. Znacznie zakorzenili się już w Lechistanie. Oczywiście, zalali uprzednio większą część Rosji. Do niej mieli najbliżej.Przez cały czas zaznajamiając się z religiami i mitami innych narodów pisali swoje „święte” księgi, takie jak Tora, Biblia, Talmud.Były to księgi na wskroś rasistowskie, pełne pogardy dla innych narodów, podburzające do napaści i rabunku.Tego nie wyczytali w przekazach innych narodów. To było ich wyłącznym pomysłem na świat i ludzkość oraz na władzę nad tym wszystkim. Ubzdurali sobie ,że będą panami całej planety Ziemia.Opanowała ich wizja tworzenia w stylu science fiction.
    W końcu wpadli na pomysł by się po wielu niepowodzeniach zagnieździć w wymyślonym przez siebie państwie zwanym Izrael.W tym celu najechali spychaczem na ziemie Palestyny i ją zepchnęli w ciasny kąt. Przez ten czas, coraz lepiej prosperowała kraina, którą uparcie krok po kroku zasiedlali obywatele Austro Węgier. Żydzi, przemieszani z Germanami z Niemiec, Austrii , Watykanu, zmieniwszy swój wizerunek ze wschodnich brunetów na europejskich rudzielców i blondynów, ruszyli w kierunku swoich rodzimych ziem po drodze zasiedlając ziemie Ukrainy. Dogadali się szybko ze swoimi braćmi , których setki lat temu opuścili, z braćmi z Armenii i Chazarii.
    Niestety, gniazdo największe ze wszystkich, fundament młodego państwa, Izraela ( które zostało wymyślone współcześnie na podstawie błędnego pojmowania znaczenia słów „synowie Izraela”.Co znaczyło dosłownie; synowie ojca Jakuba Izraela, a nie synowie ,w znaczeniu obywatele, państwa Izrael.)owo gniazdo, to zza Oceanu, zaczęło zwolna podupadać. Bez tego wsparcia Izrael nie miałby szans na przeżycie. Co więc trzeba uczynić? Stworzyć nową siłę, która ochroni przed upadkiem całą brać zza Oceanu ,a także uchroni przed oburzoną Palestyną, „prastary” Izrael.Ludobójstwo w Libii, Syrii i Iraku nie tak szybko zostanie zapomniane przez te zrujnowane kraje tym, którzy tego dokonali.Strach przed zemstą napędził winnych do szybszego działania.
    W ten sposób wybór padł na Ukrainę i Polskę.(Były tez zapędy na Białoruś, ale nie wypaliło).Tu zaczyna się budowa nowej twierdzy.
    Słowianie,,,podzielili nas, skłócili, podeptali..co tylko dusza żydowska zapragnąć mogła, to uczynili nam, I teraz, po zbrataniu się braci z Watykanu i Izraela , utworzy się państwo zwane Nowa Chazaria, Izrael Bis, czy też inaczej, zgodnie z wolą władcy. Obecnie jesteśmy w trakcie tworzenia nowej krainy, na jednej z ziem obiecanych Żydom przez wymyślonego sobie, własnego boga, rasistę, pana Jehowę.
    Już oficjalnie ,na środku skrwawionej Warszawy, świętują swoje ulubione święto Chanuki, „Wesołego Chanuka życzy wszystkim(?!) Chabad Lubawicz”. A zaraz potem czczą skradzione Słowianom Szczodre Gody nazwane Boże Narodzenie. I to jest to przymierze , jakie zawarli ze sobą Żydzi podzieleni do niedawna na Chrześcijan Jezusowych i Judaistów Mojżeszowych. W jedności siła, a podział to zguba.Zaraz też posypią się inne święta panów z Chazarii. Wejdą na stałe do polskiego kalendarza. Niedziela stanie się pierwszym dniem tygodnia. Tymczasowa nazwa Polin, ulegnie zmianie po obaleniu granic pomiędzy Ukrainą a Polską. Władcy z UPA , sterowani przez siły wyższe, doprowadzili swoje zadanie do końca.Pan pogłaszcze po łbie najemników, rzuci kość z pańskiego stołu…wściekłe psy będą merdać ogonami, służyć z miną niewolnika na pysku. Prohitlerowski Berlin nie mu tu zbyt wiele do gadania.A taki był mocny, taki watykański i krzyżacki. Co nie znaczy że i on nie pokusi się na kości z pańskiego stołu.A wiemy ,że jest łasy na te dobra,( wojny krzyżowe niby w obronie ziemi niby świętej) Nie przepada też za Słowianami.

    Polubienie

  2. Doskonała mapa na samej górze. Ta zielona. Dokładnie widać, że Chazaria i Armenia to jeden region.Stamtąd wiedzie prosta i krótka droga na Bliski Wschód i do Afryki. I wędrowali przez swoje pustynie „Żydzi” i zawędrowali gdzie chcieli, do Egiptu, do Babilonu, do Persji… ale tam ich nie chcieli , więc wędrowali dalej, rozpychając się łokciami i mamrocząc pod nosem słowa zemsty. Padł starożytny Rzym, i tam też zawędrowali.Na jego gruzach wystawili swoje cesarstwo zwane Watykan. To jest główne gniazdo szerszeni w Europie. Opanowali ten rejon Europy, zdławili naukę, postawili Inkwizycję – mordownię, a potem ruszyli…w świat…mordując i naginając wedle własnych potrzeb, o czym piszę powyżej.
    To nie Bliski Wschód urodził Żydów. Oni tam przyszli ,( o czym biadolą w Biblii, jak to wędrowali przez pustynię, ) z Chazarii i Armenii. I tam dzisiaj chcą swoją Chazarską potęgę odbudować i rozszerzyć na słowiańską Ukrainę i słowiańską Polskę.. a co się nie podoba słowiańskiej Rosji.I chwała jej za to.Tak zwana „dobra zmiana” w Polsce obecnie ruszyła do ostatecznego ataku.To jest wróg Słowian, mający wielkie światowe poparcie narodu wybranego, do którego sam należy. Jak podstępnie poprzez Solidarność udało mu się połamać Polskę , która…stoi z rozdziawioną gębą i płacze do żydowskiej bozi… ratuj!! Ha, ha , no mądry ten naród nie jest, dlatego prawie go już nie widać.

    Polubienie

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s