Bogini Sporza-Śrecza


Córka Czarnogłowa i Białobogi. Żona Spora. Pani Powodzenia i Szczęścia, Władczyni Pomyślności. Rządzi szczęśliwymi spotkaniami i wynikającymi z nich sporzącymi działaniami, jest boginią rozmnażającą, powielającą, przynoszącą uśmiech szczęścia. Daje tym którzy są zapobiegliwi, skrzętni, oszczędni. Pani Pomyślności, jest także Panią Spotkań, czyli boginią dającą pożytek z wszelkiej międzyludzkiej wymiany i współdziałania.



kolovrat1


Sporza-Śrecza


Sporza, żona-siostra Spora, czyli Sporynia – to znaczy mnoga, liczna, plenna, mnożna, również sprzyjająca (sprzać – sprzyjać), spożywająca, dająca pożywienie, sprzątająca i skrzętna.

Żona Spora nosi wtórne imiona Sporzy-Śreczy, Sporzy-Cwetny (Cwty-Kwty-Cetny) i Sporzy-Spiechy. Spiecha znaczy pospieszna, szybka, równocześnie znaczy też dojrzewająca oraz dojrzała (rus. spjełyj–dojrzały), dająca powodzenie (dospieć – dojrzewać, spiać – osiągać), przybywająca – to jest zarówno przychodząca, jak i przyrastająca (przyśpiać – przybyć, przyróść), przygotowująca, gotująca (dośpiałe–gotowe do zjedzenia, przygotowane, ugotowane) i sprzyjająca osiąganiu celu (sporzyjać – sprzyjać).

Śrecza to przydomek podkreślający, że bogini ta daje powodzenie i szczęście płynące z dobrego spotkania, czyli od innych ludzi. Słowo śratać znaczyło witać, spotykać, wychodzić ku sobie, znajdować (sure –znachodzić, znajdować), śrecza – szczęśliwe spotkanie, szczęście, pośratać – pozdrowić, błogosławić. Słowo to ma bliski związek z wywodzącymi się z tego samego rdzenia pojęciami serca (srdce, sirdce), serdeczności i środka, a co za tym idzie, środkowego dnia tygodnia (środy – strzedy, sredy – będącej dniem święta bogini szczęścia na Rusi) oraz pośredniości, średniości i pośrednictwac. Pośrednictwo, pośredniczenie to słowa oznaczające wymianę, słowiańskie, niemal dzisiaj wyparte, odpowiedniki germańskiego wyrazu handel. Wyraz śrecza wiąże się ze staroindyjskim sarma – płynięcie, prąd, jak w śrem, srzem, sermas. Również ser – pokarm obrzędowy, uważany za ważny produkt ofiarny, nawiązuje nazwą do kręgu pojęć związanych z boginią Śreczą. Inne bliskie znaczeniem pojęcia to szreń – biały, zimny, siwy (na okrywę śniegową) i śreż –śnieg,

Cwetna (Kwta, Cwta, Cetna) – to przydomek podkreślający kobiecość bogini, jej siły rozrodcze, rozkwitłość i kwietność powiązaną z rozmnażaniem (cetno – parzystość, podwójność, szczęście), Jednocześnie przydomek ten, jak samo słowo kwiat-cwiet, jest związany organicznie z pojęciem jasności, światła i świętości. Także kwiel-kuwieka – wabik, głos kwilący, cichy płacz, piszczałka-wabik, kutająca –brojąca (kutati – broić) i uspokajająca, ozdobiona, okryta całunem, strojem, strojna kwiatamid.

Te przydomki określają Sporzę jako bardzo kobiecą, zapobiegliwą, radosną choć zmienną, mogącą też przywieść do płaczu, jasną, świetlistą, sprzyjającą ludziom, serdeczną, płodną, strojną, brojącą, wabiącą wdziękiem i głosem, kwitnącą, rozrastającą się i rozkrzewiającą, darzącą życiem i powodzeniem, pozwalającą odnaleźć szczęście i czułą. Jednym z głównych ośrodków jej czci był Śrem, zwany też Srzemem, nad Wartą, Uroczysko znajdowało się również na Litwie nad rzeką Sermas, dopływem Jurye. Na Załabiu wśród Drzewian, Milczan, a także wśród Durzywian (Durzyńców) i Bodynów znad Jeziora Body w Alpach bogini nosiła miano Keltna.


kolovrat1


SPORZA-ŚRECZA

Ród: Grubowie


Zajmowany krąg:
Czwarty krąg.
Krąg Wielkich Żywiołów


Pochodzenie:
Dzięgle-Działowie, córka Czarnogłowa i Białobogi


Mąż-Rodzeństwo:
Mąż-brat Spor


Dzieci, potomkowie:
Wołos – z rodu Rgłów – Syn Śreczy i Rgła.
Rosza –  z rodu Wodów – córka Śreczy i Wodo


Postacie-wcielenia (równe miana):
Sporza-Śrecza, Sporza-Spiecha i Sporza-Cwetna


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Cetna-Keltna – Pani Powodzenia i Szczęścia, Władczyni Pomyślności, Średcza – Środkowa, Godząca i Pośrednicząca, Złota Baba (cwiet, swiet – złoto, barwa, kwiat)


Funkcje, zakres działania:
Rządzi szczęśliwymi spotkaniami i wynikającymi z nich sporzącymi działaniami, jest boginią rozmnażającą, powielającą, przynoszącą uśmiech szczęścia. Daje tym którzy są zapobiegliwi, skrzętni, oszczędni.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy:
Samonapełniający się Kuferek-Kosz i Ozdoby (Naszyjnik, Kolczyki, Szpile, Bransolety, Opaski i Pierścienie).


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Spory (Sporysze, Sparysze, Sporzce, Korgorusze, Kolowiersze, Rungitisy)


Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


Patron dla:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


Co dobrego lub złego darowała, zrobiła ludziom:


Przynależny Miesiąc:


kolovrat1


Tyny podległe Tumowi Rajka-Ruji


Bogowie Żywiołów:

1. Tyn Sporów-Grubów:
Spor, Sporza-Śrecza, Wołos, Rosza, Rada-Zboża
2. Tyn Simów:
Sim, Siemia-Matka Ziemia, Skalnik, Ziemiennik, Obiła


Bogowie Mocy:

3. Tyn Prowów:
Prowe, Czstnota, Prawdziwc, Sądza
4. Tyn Bożebogów-Ubożów:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica
5. Tyn Rgłów-Rogalów: 
Rgieł, Reża, Rgiełc, Żywia-Siwa


kolovrat1TYN SPORÓW (Grubów)
Żywiołowie


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Białobogi, Tum Ruji, Tyn Sporów-Grubów


Członkowie rodu:
Spor, Sporza-Śrecza, Wołos, Rosza, Rada-Zboża


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Grusza i Jabłoń, Wół i Krowa, Groch i Grzyby, Stokrotka i Sporysz, Sroka, Żuk Gnojnik i Pszczoła


Kamień:
Diament Żółty i Jaspis


Minerał:
Sól – Kamień Jadalny


Rzecz:
Skóra, Futro


Maści (barwy):
Złotoczerwona (marchwiana)


Czerty i rezy (liczby):
Czertę 7, Liczbę 7


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taję S, Gramotę n


Niwa (symbol):
Niwa Zaczynu  (Bagna)


Tyn:
Dwór Złoty


Miesiąc:
Lipień


Wieńce i ofiary:
Stokrotka i Groch


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):
Prosiniec (pieczywo), rosół (potrawa), rostruchan-roztuchan (napój)


kolovrat1


C.D.N.
Źródło:
Czesław Białczyński.
Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów –
„Księga Tura” i „Księga Ruty”

29 myśli nt. „Bogini Sporza-Śrecza

  1. Pingback: Bóg Spor | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bóstwo Gaj-Ruja | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bóg Wołos | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Rosza | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Rada-Zboża | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bóg Sim | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Siemia-Matka Ziemia | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bóg Skalnik | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bóg Ziemiennik | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Obiła | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bóg Prowe | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bogini Czsnota | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Prawdziwc-Prawota | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bogini Sądza | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Boginie uczuć i losu ludzi | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Bożebóg | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bogini Uboża | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bogini Boda | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bogini Warza-Cica | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Rgieł | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bogini Reża | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bóg Rgiełc | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bogini Żywia-Siwa | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bogini Watra | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bóg Rod | Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bogini Pogoda | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  27. Pingback: Bóg Czarnogłów | Wiara Przyrodzona

  28. Pingback: Bogini Białoboga | Wiara Przyrodzona

  29. Pingback: Kalendarz Słowian | Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s