Bóg Bożebóg


Bożebóg-Radogost syn Czarnogłowa i Białobogi. Opiekuje się gospodarstwem jako całością spraw z nim związanych. Pilnuje spichrza kiedy nie ma w nim Body, opiekuje się domem, przychówkiem i dobytkiem kiedy nie ma w nim Uboży, opiekuje się Bodrym światłem pod nieobecność Body. Jest Panem Ludzi, a więc od niego zależy to jak się ludziom w ich bycie ziemskim wiedzie, co maja a o czym nie wiedzą, co posiadają. W jego szczególnej opiece pozostają drzewa Leszczyny.



kolovrat1


BOŻEBÓG

Ród: Bożowie


Zajmowany krąg:
Piąty Krąg, Krąg Dużych Mogtów – bogów mocy


Pochodzenie:
Syn Czarnogłowa i Białobogi (Dzięgle-Działowie)


Żona-Rodzeństwo:
Żona-siostra Uboża


Dzieci, potomkowie:
Boda córka Bożeboga i Uboży-Domachy.
Warza-Cica z rodu Chorsów – Córka Chorsa i Uboży-Domachy lub Swary i Bożeboga.


Postacie-wcielenia (równe miana):
Domowit-Radogost, Bożebog-Bożycz i Bożebog-Bodo, Radegast


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Obry Bóg, Dobry Bóg, Dobrobóg, Obry Mądrzak, Radobóg, Dobrodar, Dobrorad, Wielki Dobry, Pan Gospodarstwa, Pan Spichrza, Opiekun Ludzi i Wielki Pasterz Niebieski.


Funkcje, zakres działania:
Opiekuje się gospodarstwem jako całością spraw z nim związanych. Pilnuje spichrza kiedy nie ma w nim Body, opiekuje się domem, przychówkiem i dobytkiem kiedy nie ma w nim Uboży, opiekuje się Bodrym światłem pod nieobecność Body. Jest Panem Ludzi, a więc od niego zależy to jak się ludziom w ich bycie ziemskim wiedzie, co maja a o czym nie wiedzą, co posiadają. W jego szczególnej opiece pozostają drzewa Leszczyny.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy:
Leszczynową Laskę i Złoty Trójorzech, oraz Złoty Skobek.


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Ubożęta (Domowiki, Domowe Dziadki, Detki, Didki, Bożęta, Ubożuchy, Chatniki)


Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


Patron dla:


Romanse:


Wrogowie:


Przyjaźnie:


Co dobrego lub złego darował, zrobił ludziom:


Przynależny Miesiąc:


C.D.N.


Źródło artykułu – Czesław Białczyński

Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów –
„Księga Tura” i „Księga Ruty”

 


kolovrat1


Tyny podległe
Tumowi Rajka-Rui

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Sporów-Grubów:
Spor, Sporza-Śrecza, Wołos, Rosza, Rada-Zboża
2. Tyn Simów:
Sim, Siemia-Matka Ziemia, Skalnik, Ziemiennik, Obiła

Bogowie Mocy:
3. Tyn Prowów:
Prowe, Czstnota, Prawdziwc, Sądza
4. Tyn Bożebogów-Ubożów:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica
5. Tyn Rgłów-Rogalów: 
Rgieł, Reża, Rgiełc, Żywia-Siwa


kolovrat1

TYN BOŻEBOGÓW (Ubożów)
Żywiołowie


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Rajka-Rui, Tyn Bożów


Członkowie rodu:
Bożebóg, Uboża, Boda, Warza-Cica


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Leszczyna i Dzikie Wino, Wąż i Świnia, Szpak i Jeżyk, Winorośl i Biedrzeniec, Barwinek i Bodziszek oraz Muchomor Czerwony, Dzięgiel i Zimowit, Bożą Krówkę i Muchę.


Kamień:
Akwamaryn i Beryl


Minerał:
Oleje (olej skalny)


Rzecz:
Kasza i Pierze


Maści (barwy):
Ciemnobrązowa (Brunatna)


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 4, Liczba 13


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja U, Gramota z


Niwa (symbol):
Niwa Domu


Tyn:
Dwór Kamienny


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Dzięgiel, Barwinek


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):
Gostba – ugoszczenie dla Bogów z pokarmu gotowanego np. kaszy, jest szczególnie przeznaczone Bożom-Radogostom


kolovrat1


 Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

kolovrat1


BOŻEBÓG-RADOGOST


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana:

Miana nie zachowały się w swej pierwotnej postaci z powodu mocnego zakazu (tabu) wymawiania imienia bóstw, których przychylność była tak ważna dla gospodarstwa i domu. Przetrwały i zostały zapisane imiona wtórne, czyli przydomki będące w powszechnym użyciu, jak Bożycz (południowi Słowianie), Bożeniek, Uboż (północni Słowianie), Radogost, Bodo (Słowianie zachodni), Domacha (Słowianie południowi). Polacy przechowali również to miano, ale w formie: Ubożęta – słudzy u Boża, określającej bogunów będących pomocnikami Boża (Bożeboga). Ubożą była pierwotnie Domacha, żona-siostra Boża. Uboża znaczy dokładnie to samo, co Bożyna,czyli żona Boża. Imię to nie ma nic wspólnego z ubóstwem rozumianym jako bieda. Oznacza ono boginię szczególnie ubóstwianą, czyli czczoną, tę, o której względy zabiegano. Istotą miana Bożeboga jest zdwojony członbog (udział, dawca, bogactwo, szczęście), który omówiony został przy osobie Dażboga.

Bożebóg jest zwany Radogostem, Domowitem, Bożyczem i Bodem. Jego żona-siostra, Uboża, nosi miana Uboży-Domachy, Uboży-Gostby i Uboży-Radogódzy.

Przydomki Radogost i Radogódza mają tożsamy zakres. Człon pierwszy rad- znaczy tyle co chętny, radosny,darzący, niosący zadowolenie (od zmienionego indoeuropejskiego ardh – darzyć, dawać zdrowie, radzić, zaradzać). Rdzeń ten jest bardzo bliski rod – rodzić, ród, rodzina. Także blisko związane znaczeniem jest radło –narzędzie orne (oradło-socha-pług), co dawniej obejmowało i sam proces orania (orkę zwano radłem). Rada –czyli zgromadzenie wydające prawa, sądzące, decydujące o wyprawach, bitwach, obronie, przenosinach plemienia, regulujące całe życie wewnętrzne wspólnoty. Rada była zebraniem najwyższych dostojników i miała charakter religijny. W jej skład wchodziła starszyzna (wodzowie, kniaziowie) i kapłani (żercy, czarownicy, wracze). Już zestawienie tych czterech rudymentarnych znaczeń musi powiedzieć wiele o ważności bóstwa. Drugi człon obu mian zawiera w sobie równie istotny krąg znaczeń. God, Got, Gost, Gódź – to indoeuropejskie określenia boga i ducha, godności i złączenia, a także czasu. W Polsce słowo to zachowało się w odniesieniu do czasu (Godowie, god – rok, godzina, dogodny – właściwy czas) i na określenie znaczności, ważności, godny – zacny, ważny. Zachowało się także w pojęciu ugoda, zgoda oraz pogoda.

Określenie Gospodzin oznacza tego właśnie boga. Radogost i Radogódza są więc radzi gościom, ale jako Rado-bogowie – radzi, godzący i godni, dawcy szczęścia.

Przydomek Domowit oznacza z jednej strony to samo co Radogost – rad gościom, witający w domu, ale z drugiej ma o wiele głębsze i wielorakie znaczenia wypływające z mnogich odniesień i nawiązań członu wit. Przede wszystkim owitat’ – założyć, zamieszkać, narodzić się, uwić – stworzyć, a więc Domowit to Dawca Domu, Założyciel Gospodarstwa, Opiekun Domu, Ten Który Tworzy Dom. Słowo dom nie jest pochodzenia łacińskiego (jak się zwykło sądzić), lecz praindoeuropejskiego. Pochodzi z okresu Wspólnoty i jest najstarszym słowiańskim określeniem stałej budowli zrobionej z drewna lub glinya.

Przydomek Bożeboga Bożycz nie jest zdrobnieniem oznaczającym syna (jak w Swarog -Swarożyc), lecz określa jego funkcję udzielcy, czyli użyczającego życia, użyczającego dobry byt, opiekuna gospodarstwa – czyli darcyżywota, a także żyżcy – czyli rozpalającego każdego ranka ogień (żec, zażegać – palić, podpalać), opiekuna domowego ognia. Człon ten podkreśla związek z boskością – płonięciem, jaśnieniem.

Bodo – postać przydomka zachowana na Łużycach i w starych dokumentach czeskich (tu w odniesieniu do bogini Body – córki Bożeboga) oznacza boga dawcę (końcówka -do to skrócone -daw). Przydomek ten znaczy równieżbudujący, opiekun budowli (od bud – budować), także bóg będący (stale obecny), strażnik bytu (od bud – byt). Oznacza ona również bodącego, strzegącego bodrego światła (Biedronki Bożej Krówki – Młodego Światła). Według mitu Bodo, wraz ze swoją córką Bodą, jest pasterzem owego młodego światła, opiekunem zaraz po jego dorocznym narodzeniu i aż do chwili Dzikich Łowów Zimowych (20-26 grudnia). Body to także ostry i kłujący (boda – ostroga), co podkreśla męskość bóstwa. Bliskie są również inne aryjskie nawiązania, jak np. gockie badi– leżę, niemieckie Bett – łóżko (pierwotnie legowisko było całym domem człowieka).


kolovrat1


 Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”


33 myśli nt. „Bóg Bożebóg

  1. Pingback: Bogini Uboża | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bogini Boda | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bogini Warza-Cica | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bóg Rgieł | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Reża | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bóg Rgiełc | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Żywia-Siwa | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bogini Czsnota | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Sądza | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Siemia-Matka Ziemia | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bogini Obiła | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Prawdziwc-Prawota | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóg Prowe | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Ziemiennik | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Sim | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Wołos | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Skalnik | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bogini Rada-Zboża | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bogini Rosza | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Borowił | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Bóg Weles | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bogini Osidła | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Bogini Nyja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bóg Lel-Lelij | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bóstwo Gaj-Ruja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bogini Zorza | Wiara Przyrodzona

  27. Pingback: Bóg Bożyc-Bodnyjak | Wiara Przyrodzona

  28. Pingback: Bóg Czarnogłów | Wiara Przyrodzona

  29. Pingback: Sławiańska Wielka Noc | Wiara Przyrodzona

  30. Pingback: Bogini Białoboga | Wiara Przyrodzona

  31. Pingback: Mororzyk i Marzanna – mitologia Słowian | Słowianie - Wiara Przyrodzona

  32. Pingback: Bogini Lesza-Borana | Słowianie - Wiara Przyrodzona

  33. Pingback: Bogini Sporza-Śrecza | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s