Bogini Rodżana

Córka Białobogi i Czarnogłowa. Opiekuje się rodziną, odpowiada za cechy osobiste wszelkich żywych bytów, daje możliwość widzenia przyszłości, a także widzenia całości – a więc wieszczenia, odpowiada za umiejętności śpiewu i wierszowania. Pani Rodziny, Pani Przyrodzenia, Dawczyni Wieszczby, Pani Rodu, Pani Pieśni, Pani Siedliska, Pani Życia, Pani Istot Żywych, Zielona Matka, Pani Gęstwiny. Mienia – czyli mieniąca się, świetlista, barwna, również zmienna. Także, a może przede wszystkim, Dawczyni Mian, czyli nazywająca rzeczy i dająca imiona przedmiotom oraz ludziom. Od tajemnego miana danego przez Rodżanę zależy wiele w życiu człowieka – dokładnie całe jego przyrodzenie (ułożenie, charakter, płeć, konstytucja fizyczna, cechy budowy itp). Mienia znaczy także mówiąca, dająca dar mówienia, układania pieśni i wieszczenia, układania myśli w słowa.



kolovrat1

RODŻANA

Bogini Dużych Mogtów (Bogów Mocy)

Ród: Rodów


Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jesze-Yassa, Tyn Rodów.


Zajmowany krąg:
Piąty Krąg

Pochodzenie:
Córka Białobogi i Czarnogłowa.


Mąż-Brat:
Rod


 Dzieci:

Rada-Rodzica córka Roda, Chorsa, Rodżany i Chorsiny.
Swątlnica córka Dażboga i Rodżany… 


Postacie-wcielenia (równe miana):
Rodżana-Gąść, Rodżana-Przyroda, Mienia-Titra.


Inne nazwania jego osoby (przydomki):
Siewa/Zielwa/Dziewa (Siwa Diwa), Pani Rodziny, Pani Przyrodzenia, Dawczyni Wieszczby, Pani Rodu, Pani Pieśni, Pani Siedliska, Pani Życia, Pani Istot Żywych, Zielona Matka, Pani Gęstwiny, Cieciera, Dziędziera.


Funkcja (zakres działania):
Opiekuje się rodziną, odpowiada za cechy osobiste wszelkich żywych bytów, daje możliwość widzenia przyszłości, a także widzenia całości – a więc wieszczenia, odpowiada za umiejętności śpiewu, mówienia i wierszowania.


Narzędzia czarowne – oznaki władzy – ubiór:
Złote Tarło, Złote Gęśle, Złote Jajo i Złota Pachalica (Wachlarz).


Pomocnicy (Stworze – bogunowie):
Rodki-Rodżańce


Istoty towarzyszące, ich przejawy:


Romanse:
Dziwień-Kupała


Wrogowie:


Przyjaźnie:
Z Boginią Wądą.


 Funkcje psychiczne – uczucia, odczucia:


  Patron dla:


Wygląd:


Współczesny atrybut:


 Co dobrego lub złego darowała, zrobiła ludziom:
Dar mówienia, układania pieśni, wierszy i jasnowidzenia.


Przynależny Miesiąc:


kolovrat1


Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

kolovrat1


Tyny podległe
Tumowi Jesze-Yessa

Bogowie Żywiołów:
1. Tyn Runów
Perun, Perperuna, Perunic, Turupid-Ciosno, Łysk-Ysk-Porenut
2. Tyn Warów (Żgwiów)
Swaróg, Swara, Swarożyc, Denga, Watra

Bogowie Mocy:
3. Tyn Ładów:
Łado, Łada, Ładziw-Diw, Gogołada
4. Tyn Chorsów:
Chors, Chorsina, Chorsawa, Chorsiniec (Księżyc)
5. Tyn Rodów:
Rod, Rodżana, Rada-Rodzica, Rudź


kolovrat1


Tyn Rodów
Mogtowieznak rodów rcy


 Przynależność:
Twer Swąta, Trzem Czarnogłowa, Tum Jeszy, Tyn Rodów


Członkowie rodu:
Rod, Rodżana-Przyroda, Rada-Rodzica, Rudź


Główność:
jednogłowy


Główny przybytek, miejsce przebywania:
Ziemia, Wela, Niebo


Atrybuty żywe:
Buk i Grab, Wiewiórka i Żaba, Wilga (Boguwola) i Gęś, Wilżyna, Macierzanka i Paproć (Narecznica), Bławatek i Bieluń, Świerszcz.


Kamień:
Agat


Minerał:
Glina


Rzecz:
Jajo i Ziarno


Maści (barwy):
Maść Ruda


Czerty i rezy (liczby):
Czerta 6, Liczba 15


Taje (guzły) i gramoty (zapisy, sjenowity, wici):
Taja R, Gramota i


Niwa (symbol):
Niwa Ziarna


Tyn:
Dwór Agatowy


Miesiąc:


Wieńce i ofiary:
Bławatek i Bieluń


Obrzędowy wypiek (potrawa, obiad – potrawa obiata):


kolovrat1


RODŻANA


Znaczenie mian i imion oraz przydomków, i ważniejsze pojęcia wywodzone z jego miana:

Rodżana, gąść, mienia

Imię Rodżany znaczy po prostu żona Roda (żena – żona, kobieta, żeńszczyna – kobieta).

Rodżana jest czczona jako Rodżana-Gąść, Rodżana-Przyroda i Mienia-Titra. Mienia – czyli mieniąca się, świetlista, barwna, również zmienna. Także, a może przede wszystkim, Dawczyni Mian, czyli nazywająca rzeczy i dająca imiona przedmiotom oraz ludziom. Od tajemnego miana danego przez Rodżanę zależy wiele w życiu człowieka – dokładnie całe jego przyrodzenie (ułożenie, charakter, płeć, konstytucja fizyczna, cechy budowy itp). Miano to jest związane z wiergiem-wyrokiem określanym przy narodzeniu przez Mokoszów i Rodów, a przynoszonym noworodkowi pod poduszkę przez Sądzenice, Rodżanice lub Narecznice (Udełnice). Ma ono postać wiergu-wiązki patyczków albo deszczułki z odpowiednim znakiem tajemnym lub wiergu, źdźbeł, wiergu-pajęczyny czy, zależnie od regionu, jeszcze inne postacie. Miano-imię powinno być okryte tajemnicą i nikomu niepowołanemu nie ujawniane, bowiem zawładnięcie tym imieniem przez wroga albo złego czarownika jest zgubne dla człowieka. Mienia znaczy także mówiąca, dająca dar mówienia, układania pieśni i wieszczenia, układania myśli w słowa. Pod przydomkiem Titra bogini była znana na Rusi Kijowskiej, a określenie to znaczy dokładnie mianująca, Dająca Miano (tytuł, nazwanie, imię), ale ma także inne znaczenie: miara, a więc Dająca Miarę, Mierząca – co wskazuje na jej bliski związek z Chorsem, który począł jedną z jej córek.

Do funkcji mowy i pieśni oraz muzyki odwołuje się drugi przydomek bogini – Gąść. Mówi on o Rodżanie jako dawczyni gęśli – narzędzi wytwarzających pieśń – muzykę (skrzypiec, cytry, liry, piszczałek, skuduczy, dzwonków, bębnów, dud, trąbit, kobz), zdolności muzycznych (bardzo ważnych z obrzędowego punktu widzenia i zawsze mocno związanych z rytuałem), tanecznych i słownych pozwalających układać pieśni, modlitwy, opowieści, zaklęcia – czyli gędać (gadać –mówić, zaklinać, czarować). Hudba (gudźba, gązdba, gęśćba) to stare słowo określające muzykę, nim je zastąpiono pożyczką z greckiej mitologii: Muzą. Hudobnicy, koźlarze (kobziarze), gęślarze-guślarze, gajdowie (dudziarze i gadacze, zaklinacze) to dawne gromady kapłanów (czarowników) związanych ze sprawowaniem kultu. Gusła to obrzędy, zaklinanie, uroczyste modlitwy (gąstać – szeptać, szemrać, mówić cicho, jednostajnie, monotonnie, tak jak się wymawia zaklęcia szamańskie lub modlitwy).

Te odniesienia wiążą Rodżanę z obchodem – jedną z wielu znanych naszym starożytnym przodkom form czczenia bóstwa i świętowania (do dziś „obchodzić” znaczy też świętować), czyli rodzajem procesji z chorągwiami, wózkami kultowymi, w przebraniach, w maskach, dookoła wsi lub terytorium wspólnoty – tak by koło uświęcone obchodem zamknęło owo terytorium przed złymi mocami. Ptakiem Rodów jest gęś i specjalne obrzędowe pieczywo w formie bułek wypiekane dla Rodów nazywano gąską. Przydomek ten mówi także o Rodżanie jako bogini gęstowłosej, okrytej splotami – gęstwą włosów, być może kędzierzawej.

Trzeci przydomek, Przyroda, oznacza Tę Która Stoi Przy Rodzie, czyli jego żonę-siostrę, tę, która decyduje o przyrodzeniu – czyli cechach związanych z przyjściem na świat, tę, która w każdą rzecz żywą wkłada zaródź i jest zawsze obecna przy porodzeniu każdego nowego bytu. Stąd wszystko, co żywe na Ziemi, nazwano Przyrodą (z grecka Naturą), bo we wszystkim, co żywe, co stworzone rękami boga, jest cząstka Rodżany.


„Kolada jest to ten, który uderza Welesa kołem od Niebiańskiego Wozu, podczas gdy Rodżana, siedząca na wozie, ukrywa w fałdach swych sukien świeżo narodzone Niebiańskie Młode (bodre) Światło. Umożliwia on ucieczkę i ocalenie Światła, co pozwala zamknąć cykl słoneczny i wegetacyjny w kolejnym kole. Dzięki temu czynowi życie Roda (lub według innych wersji Łada lub ich obu, według trzeciej grupy podań) może nadal trwać i Wielkie Łowy Zimowe (20-26 grudnia) kończą się każdego roku niepowodzeniem Sił Ciemności, bogów Zaświatów.”


Na Niwach Weli jest siedem studni żywej wody, nazywanych także Zdrojami. Wszystkie one znaj dują się pod opieką trzech bogiń: Rudzi, Wodycy i Rodżany. Wodyca ma mieć trzy studnie, zaś pozostałe dwie bo ginie po dwie. Niektórzy wołchwowie, na przykład z Dobrudży, powiadają, że Wodyca także ma dwie studnie a ta siódma jest w posiadaniu Dodoli. Co ciekawe, nie wszystkie te studnie leżą na niwach przypisanych owym boginiom. Jedna znajduje się nad brzegiem Źrenicy w Niwie Źrzebów – u stóp Gór Stołpowych w Osobliwym Miejscu Plątów, gdzie Jaskinia Czarowna. Tam Mokosz powiła Mąda. Zaraz obok tej studni wyrasta okazały Jasnożyw – Drzewo Dobrej Myśli i Jasnej Przyszłości, zwane także Drzewem Nadziei. Ma to być studnia należna Dodoli, jako że miejsce owo leży na skraju Dodoliny. Dwa zdroje nachodzą się w Niwie Rodów, w Gaju Dźwięczli nowego Drzewa, w miejscu nazywanym Trzyzdrojem – te należą do Rudzi. Trzeci zdrój, który mieści się tutaj to zwykłe źródło, lecz położone niezwykle pięknie, na skalnym stopniu, o którym mówią, że to Skała Roda. Dwie następne studnie położone są także obok siebie, na Niwie Wodów i Niwie Prowów-Czystów w okolicy przygranicznej, zwanej Studziennicą. Opiekę nad nimi ma sprawować Wodyca. Szósta studnia żywej wody leży w Niwie Weniów, na polanie Zdrożnej Ostoi, gdzie ma swój mały dworek Osidła. Siódma zaś leży na Zielonej Łące Reży tuż obok tynu Rgłów. Tymi ostatnimi zajmuje się ponoć Rodżana.


Innymi parami bóstw narodzonych ze wspólnego jaja są Rod i Rodżana-Przyroda, a także bliźniaki Łagody, Lei i Polel. Na pamiątkę tych wszystkich wydarzeń, każdej wiosny, kiedy na Ziemi zaczyna się czas królowania Dziwieniów i Rodów, okres żądzy, miłości oraz rozrodu, Sławianie wszych kościołów wiary przyrodzonej czczą przyjście na świat Krasatiny i Dzieldzielii, Roda i Rodżany, Lelija i Polela – bliźniaczych bogów z jednego jaja. Święto Wiosny jest jednocześnie czasem Wielkiej Bitwy Niebiańskiej i rozpoczęciem Nowego Godu, otwieranym błyskawicą Peruna, który przecina Ziemię uwalniając z niej płody. Jest to także święto Dziadów wiosennych, czas uroczystego karmienia dusz i zwoływania ich do domostw ludzi żywych, czas pamięci o bogach Zaświatów. Wtedy właśnie wybiera się najdorodniejsze jaja i maluje je, krasi w barwne przedstawienia scen z życia bogów i ludzi, w święte wzory i tajemne znaki będące tajami i czertami.


Trzecia córka Dziwienia

Ruda-Rudź jest córką Dziwienia i Rodżany, chociaż niektórzy mówią, że i ona pochodzi od Ksnów i jest jedną z zagubionych Chorsaw. Dziwień uwiódł Rodżanę jak wiele innych bogiń, ale kiedy to uczynił, pojął, że to ona uwiodła jego. Rodżana nigdy nie była tak piękna jak Czstnota, Plątwa czy choćby Dziewanna, ale zauroczyła go jak żadna inna. Podobno to o nią Dziewanna była tak zazdrosna, że postanowiła opuścić tyn Dziwieniów i Niwę Serca. Kiedy to się działo, Rodżana nosiła już w łonie swoją córkę. Rudź urodziła się na Czerwonym Bagrze welańskim. Miejsce to zwie się tak dlatego, że powierzchnię płytkiego banioru zarastają lilie wodne czerwonej maści. Tam młoda bogini przyszła na świat, prosto z głębi jeziora, gdzie ją powiła Rodżana w obecności wielkiej swojej przyjaciółki bogini Wądy. Wąda była pierwszą, która ujrzała dziecię i zachwyciła się owym dziewczęciem o rudych włosach. Oddała jej Czerwony Bagr w urodzinowym podarku. Inni prawią znów, że Rudź urodziła się między paprociami zarastającymi brzeg Bagru, Wąda pomagała Rodżanie w porodzie i zachwycona maleństwem oddała mu w darze to miejsce.

Jeszcze inni twierdzą, że Rudź wyskoczyła z łona Rodżany bez niczyjej pomocy, w pełni dorosła i piękna, a kiedy zaczęła tańczyć, rozkwitły nagle pozbawione zwykle kwiatów paprocie, zaś lilie wodne wydały w jednej chwili owoce. Dlatego Wąda, pojmując to, co się stało, jako cudowny znak, oddała jej Bagr, chcąc zachować to miejsce na zawsze czarownym. Jakkolwiek było, Rudź włada Czerwonym Bagrem do dziś i uczyniła zeń wiecznie kwitnącą, nieustannie owocującą kotlinę – najpiękniejszy zakątek Weli.


Swątlnica zrodziła się z Dażboga i Rodżany, na Najwyższym Niebie, kiedy Bóg Światła zły był na swoją żonę Dabogę, że od niego odeszła i się gdzieś w Głębi ukryła. Szukał jej długo, ale nie potrafił znaleźć. Zadumany usiadł w chmurach, a wtedy zbliżyła się do niego Rodżana i zaczęła go pocieszać. Jej głos, weń, jej delikatne tchnienie, kosze dotknięcia, doprowadziły go do najwyższe rozkoszy. Namawiał ją, by mu uległa, ale odeszła. Był niepocieszony. Rodżana zawróciła jednak i wołała do nie go z daleka. Kiedy ją ujrzał, puścił się ku niej pędem, i ot jęli się, a obejmując, tak mocno zderzyli się czołami, i trysnęła spomiędzy nich iskra – tak narodziła się Swątlnica.

Inni, zwłaszcza mikowie Serbów Nadłabskich, powiadają, że Rodżana powiła Swątlnicę w Jaskini Ciemnej i ziemicy soławskiej i że wyszła ona na świat przez złote wrota na dnie jeziora, zwanego Kresem Sołu. Z ich słów zawartych w Tajemniku Soławskim wynika, że jej ojcem nie był Dażbóg, ale sam Swąt, który zapłodnił boginię w sennym marzeniu. Marzenia Rodżany, podsycane cichaczem przez udającą jej wielką przyjaciółkę Marzannę, przepojone były pychą. Chciała mieć dziecko z Bogiem Bogów, jak kiedyś Strąprza, i chciała, by jej córka zasiadła u jego boku.

Jak by nie było, Swątlnica jest owocem nagłego, krótkotrwałego związku. U dna jej narodzin nie leżało prawdziwe uczucie, ale Dażbogowa złość, kaprys Swąta lub próżność Rodżany. Nieci Swątlnicy od początku były tknięte ręką Przepląta i nadwątlone czarną wodą przez Mąda. Chociaż Swątlnica nie narodziła się wcale ostatnia, jej wierg skazywał ją na bycie ostatnią pośród wszystkich bogiń, wyklętą. Wysoko urodzona i piękna, od samego początku była samotna. Rodżana podsycała w niej pragnienie złączenia się z samym Bogiem Bogów. Stroniła więc od innych, czekając jego znaku. Nic takiego nie nadchodziło. Stała się więc złośliwa i obrażała każdego, kto próbował się do niej zbliżyć. Czego się tknęła, obracało się przeciw niej. Nie chciała się zająć niczym, bo uważała, że jej żywot winien upłynąć na swobodzie. Chadzała swoimi drogami i wynosiła się ponad wszystkich.


kolovrat1


Źródło:
Czesław Białczyński. Polecane księgi o mitologi Słowian, Istów i Skołotów – „Księga Tura” i „Księga Ruty”

31 myśli nt. „Bogini Rodżana

  1. Pingback: Bogini Rada Rodzica | Wiara Przyrodzona

  2. Pingback: Bogini Rudź | Wiara Przyrodzona

  3. Pingback: Bóg Rod | Wiara Przyrodzona

  4. Pingback: Bogini Chorsawa | Wiara Przyrodzona

  5. Pingback: Bogini Chorsina | Wiara Przyrodzona

  6. Pingback: Bogini Gogołada | Wiara Przyrodzona

  7. Pingback: Bogini Łada | Wiara Przyrodzona

  8. Pingback: Bogini Watra | Wiara Przyrodzona

  9. Pingback: Bogini Denga | Wiara Przyrodzona

  10. Pingback: Bogini Swara | Wiara Przyrodzona

  11. Pingback: Bóg Chorsiniec | Wiara Przyrodzona

  12. Pingback: Bóg Chors | Wiara Przyrodzona

  13. Pingback: Bóg Ładziw | Wiara Przyrodzona

  14. Pingback: Bóg Łado | Wiara Przyrodzona

  15. Pingback: Bóg Swarożyc | Wiara Przyrodzona

  16. Pingback: Bóg Swaróg | Wiara Przyrodzona

  17. Pingback: Bóg Porenut | Wiara Przyrodzona

  18. Pingback: Bóg Turupit-Ciosno | Wiara Przyrodzona

  19. Pingback: Bóg Perunic | Wiara Przyrodzona

  20. Pingback: Bóg Pierun-Perun | Wiara Przyrodzona

  21. Pingback: Tomirysa i Czaropanowieowie (fragment) – mitologia Słowian | Wiara Przyrodzona

  22. Pingback: Bogini Morana-Marzanna | Wiara Przyrodzona

  23. Pingback: Naród, pozbawiony swoich tradycji i kultury, jest skazany na zagładę | Wiara Przyrodzona

  24. Pingback: Bóg Weles | Wiara Przyrodzona

  25. Pingback: Bogini Nyja | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  26. Pingback: Bogini Pogoda | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  27. Pingback: Bóg-Bogini Jesze-Yessa | Mitologia Słowian - Wiara Przyrodzona

  28. Pingback: Bóg Czarnogłów | Wiara Przyrodzona

  29. Pingback: Bogini Białoboga | Wiara Przyrodzona

  30. Pingback: Wojny Bogów oraz o przemianie Przedstworzów w Stworze i narodzinach Zduszów | Słowianie - Wiara Przyrodzona

  31. Pingback: Święto Dziadów – 1 i 2 listopada | Słowianie - Wiara Przyrodzona

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s